20140621_094942Drugi dzień konferencji poświęcony został w całości doświadczeniom polskim. Na pytanie „Co wiemy na temat problemu wykorzystywania seksualnego dzieci w Polsce?” odpowiedziała dr Monika SAJKOWSKA z Fundacji Dzieci Niczyje.

Monika Sajkowska, doktor socjologii, jest prezeską zarządu Fundacji Dzieci Niczyje. Autorka badań oraz publikacji naukowych i popularnonaukowych dotyczących problemu krzywdzenia dzieci. Redaktorka naczelna kwartalnika naukowego „Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka”, wydawanego przez Fundację Dzieci Niczyje od 2002 r.

Na wstępie stwierdziła, że w obrazie problemu wykorzystywania seksualnego dzieci są liczne sfery niewiedzy. Należą do niech rejestry instytucjonalne, dane wiktymologiczne w statystykach, badania na próbach reprezentatywnych oraz trendy doświadczeń i postaw. Jest to spowodowane tym, że problem jest „nowy”, trudny i brakuje jego instytucjonalizacji.

Wskazała, że problem jest społeczny w wymiarze obiektywnym i subiektywnym. Obydwa te wymiary łączą się w różnych konfiguracjach (problem jawny, fałszywy i ukryty). Dr Sajkowska przedstawiła kolejne fazy procesu rozwoju problemu społecznego:

 

Ukryty problem – niewiedza, zaprzeczanie

1 faza Ujawnianie

2 faza Legitymizacja

3 faza Instytucjonalizacja

4 faza Opozycja

5 faza Redefiniowanie.

Wskazała, że w Polsce warunki do odblokowania problemu powstały dopiero po roku 1989. Odwołując się do wyników badań sondażowych przedstawiła poziom subiektywnych odczuć dotyczących zmiany w negatywnych zachowaniach rodziców wobec dzieci w ostatniej dekadzie (66 procent uznało, że wykorzystywanie seksualne dzieci zdarzą się coraz częściej) . Dane zestawiła ze średnią miesięczną liczbą artykułów nt. wykorzystywania seksualnego dzieci w latach 2002-2004 (gwałtownych wzrost w 2004)

Prezeska Fundacji Dzieci Niczyje przypomniała najważniejsze daty związane z dostrzeganiem problemu wykorzystywania dzieci w skali świata. W 1961 Henry Kempe opisał syndrom bitego dziecka, szesnaście lat później opisał symptomy wykorzystywania seksualnego dziecka. W Polsce w 1981 Maria Łopatkowa zarejestrowała Komitet Ochrony Praw Dziecka. Dziesięć lat później Alina Margolis-Edelman powołała Fundację Dzieci Niczyje. Dwukrotnie, w latach 2001 i 2010 przeprowadzono kampanię „Zły dotyk”. „Z problemem nadal nie udało nam się uporać” – powiedziała dr Sajkowska.

Dalej zwróciła uwagę na dylematy definicyjne dotyczące wykorzystania seksualnego dzieci, odnoszące się do pojęć „dziecko” „seksualność” i „wykorzystywanie”. Ukazała też ewolucję prawnej ochrony dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym w Polsce:

Nowe środki karne

Nowe przestępstwa

Zaostrzenie kar

Podniesienie granicy wieku ochrony dziecka

Ochronny tryb przesłuchiwania dzieci

Wyłączenie zatarcia skazania

Przedawnienie

Przytoczyła definicję wykorzystania seksualnego dzieci ustaloną przez WHO w roku 1999:

„Włączenie dziecka w aktywność seksualną, której nie potrafi ono w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody lub do której nie dojrzało i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób.

Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy taka aktywność wystąpi pomiędzy dzieckiem a dorosłym lub innym dzieckiem, jeśli ze względu na różnice wieku bądź stopnia rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy.

Celem takiej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby”. Wskazała na rozróżnienie na zachowania z kontaktem fizycznym i bez kontaktu.

Omówiła następnie problemy i trudności związane z danymki dotyczącymi skali zjawiska i ich analizy, wymieniając m. in. czynniku je różnicujące. Zaprezentowała też wyniki badań prowadzonych przez różnych badaczy i ośrodki w Polsce.

Kolejną część swego wystąpienia dr Sajkowska poświęciła charakterystyce ofiar i sprawców. W odniesieniu do sprawców przedstawiła interesujące zestawienie stereotypów na ich temat z faktyczna charakterystyką.

W ostatniej części wystąpienia prezeska FDN przedstawiła dwanaście wymiarów profilaktyki oraz strategie działań zorientowane na sprawców i na ofiary (w tym również grupy ryzyka) .

Głównym celem wystąpienia dr Sajkowskiej było przedstawienie empirycznej wiedzy na temat problemu wykorzystywania seksualnego dzieci w Polsce, a także określenie obszarów niewiedzy i głównych przyczyn, które powodują, iż ciągle nie dość skutecznie zajmujemy się problemem wykorzystywania seksualnego dzieci, zarówno w wymiarze gromadzenia wiedzy, ale również w obszarach profilaktyki i przeciwdziałania.

AIK

Akademia Ignatianum w Krakowie

COD na Facebook

Centrum Ochrony Dziecka 

We use cookies to improve our website and your experience when using it. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information