{"id":1569,"date":"2018-10-22T10:06:00","date_gmt":"2018-10-22T08:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cod.uniwersytet.ignatianum.edu.pl\/?post_type=komentarz&p=1569"},"modified":"2023-10-17T10:08:50","modified_gmt":"2023-10-17T08:08:50","slug":"zak-sj-ugasic-wulkan","status":"publish","type":"komentarz","link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/komentarz\/zak-sj-ugasic-wulkan\/","title":{"rendered":"\u017bak SJ | Ugasi\u0107 wulkan"},"content":{"rendered":"\n

Z ojcem Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski ROZMAWIA \u0141UKASZ KA\u0179MIERCZAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czuj\u0119 ogromny dyskomfort przed t\u0105 rozmow\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Niestety, to bardzo bolesna tematyka\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kap\u0142ani i nadu\u017cycia seksualne wobec dzieci? To nigdy nie przestanie szokowa\u0107 i bole\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Tak, ma pan racj\u0119, nigdy. Jest to \u017ar\u00f3d\u0142em b\u00f3lu, jest to \u017ar\u00f3d\u0142em wstydu, jest to dla Ko\u015bcio\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em u\u015bwiadomienia sobie konieczno\u015bci oczyszczenia. Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142, \u017ce tylko Ko\u015bci\u00f3\u0142 oczyszczony b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 skutecznie pe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 misj\u0119 po\u015br\u00f3d \u015bwiata. Bo tylko wtedy b\u0119dzie w stanie pom\u00f3c tak\u017ce spo\u0142ecze\u0144stwu rozpozna\u0107 i przezwyci\u0119\u017ca\u0107 kryzys, jaki jest w jego wn\u0119trzu. To nie jest przerzucanie na \u015bwiat problem\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, tylko uznanie, \u017ce jeste\u015bmy w nim zanurzeni i nosimy na sobie \u015blady skutk\u00f3w jego kryzys\u00f3w i zagubienia. Zjawisko wykorzystywania seksualnego os\u00f3b ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele \u2013 zw\u0142aszcza je\u015bli poznaje si\u0119 jego dynamik\u0119 i rozmaite czynniki ryzyka \u2013 pokazuje, \u017ce jest to r\u00f3wnie\u017c przejaw naszych trudno\u015bci w radzeniu sobie z problemami, z jakimi konfrontuj\u0105 nas bardzo g\u0142\u0119bokie przemiany spo\u0142eczne, kulturowe i obyczajowe. Leczenie, odnowa i zapobieganie polegaj\u0105 m.in. na oczyszczeniu, pojednaniu<\/p>\n\n\n\n

i nieustaj\u0105cej pracy nad tym, aby formacja kap\u0142a\u0144ska by\u0142a oparta na solidnej formacji ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n

To, o czym Ojciec m\u00f3wi, staracie si\u0119 realizowa\u0107 niemal od roku w krakowskim Centrum Ochrony Dziecka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Centrum powsta\u0142o jako narz\u0119dzie do realizacji zada\u0144 zwi\u0105zanych z prewencj\u0105, czyli stworzeniem solidnego systemu zapobiegania takim zjawiskom. Wraz z up\u0142ywem czasu te zadania si\u0119 jednak coraz bardziej poszerza\u0142y \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 konkretne ofiary wykorzystywania seksualnego, czasami s\u0105 to ofiary czyn\u00f3w pope\u0142nionych w do\u015b\u0107 odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, i one wymagaj\u0105 pokierowania, skontaktowania z odpowiednimi instancjami i poinformowania o pomocy, jak\u0105 mog\u0105 otrzyma\u0107. Poniewa\u017c jednak centrum jest o\u015brodkiem akademickim, zajmujemy si\u0119 przede wszystkim przygotowywaniem program\u00f3w szkoleniowych \u2013 w zakresie prewencji oraz innych element\u00f3w potrzebnych do tego, \u017ceby odpowied\u017a Ko\u015bcio\u0142a w Polsce na przypadki wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich w\u015br\u00f3d duchownych by\u0142a odpowiedzi\u0105 kompleksow\u0105, systemow\u0105, tak\u0105, kt\u00f3ra prowadzi r\u00f3wnie\u017c do wewn\u0119trznego oczyszczenia Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

I tak powinni\u015bmy rozumie\u0107 decyzj\u0119 polskich biskup\u00f3w o utworzeniu kolejnych centr\u00f3w ochrony dziecka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Owszem, przy czym nie b\u0119d\u0105 to osobne centra tylko punkty kontaktowe Centrum Ochrony Dziecka, adresowane do os\u00f3b pokrzywdzonych, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y wykorzystywania seksualnego przez duchownych. Punkty te maj\u0105 pomaga\u0107 ofiarom w zg\u0142oszeniu sprawy do odpowiednich instancji ko\u015bcielnych, przej\u015bciu przez procedury, uzyskaniu pomocy psychologicznej czy prawnej. Owe punkty kontaktowe b\u0119d\u0105 pozostawa\u0107 w \u015bcis\u0142ym kontakcie z Centrum Ochrony Dziecka, kt\u00f3re ma je nadzorowa\u0107, przygotowywa\u0107 i szkoli\u0107 personel.<\/p>\n\n\n\n

Ten personel to b\u0119d\u0105 ludzie na pierwszej linii frontu\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 I dlatego wyselekcjonowanie w\u0142a\u015bciwych os\u00f3b i przekazanie im odpowiednich narz\u0119dzi i wiedzy to jest sprawa kluczowa. Punkty kontaktowe nie maj\u0105 by\u0107 czym\u015b w rodzaju telefonu zaufania, tylko miejscami, gdzie poszkodowani b\u0119d\u0105 mogli si\u0119 um\u00f3wi\u0107 i spotka\u0107 konkretnie z osob\u0105 kontaktow\u0105, kt\u00f3ra przeka\u017ce niezb\u0119dne informacje, da odpowiednie wsparcie, wska\u017ce drog\u0119 i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci b\u0119dzie towarzyszy\u0107 im w trakcie dalszych procedur.<\/p>\n\n\n\n

W tym gronie b\u0119d\u0105 tak\u017ce osoby \u015bwieckie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Bezwzgl\u0119dnie tak. Punkty kontaktowe nie s\u0105 pomy\u015blane jako miejsca, w kt\u00f3rych osobami kontaktowymi b\u0119d\u0105 duchowni. To musz\u0105 by\u0107 osoby, kt\u00f3re przy pierwszym spotkaniu nie wywo\u0142aj\u0105 w poszkodowanych odruchu obronnego i nieufno\u015bci ju\u017c na starcie. Taka jest zreszt\u0105 praktyka w innych krajach. Tam cz\u0119sto delegatami wy\u017cszych prze\u0142o\u017conych czy biskup\u00f3w diecezjalnych, zajmuj\u0105cymi si\u0119 w\u0142a\u015bnie tego typu zg\u0142oszeniami, s\u0105 osoby \u015bwieckie, nierzadko kobiety.<\/p>\n\n\n\n

Ile b\u0119dzie takich punkt\u00f3w w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Cztery-pi\u0119\u0107, dok\u0142adna liczba nie jest jeszcze ustalona. My nadal nie wiemy, jaka jest skala tego zjawiska w\u015br\u00f3d polskiego duchowie\u0144stwa. A Ko\u015bcio\u0142owi naprawd\u0119 zale\u017cy na tym, aby je dok\u0142adnie rozpozna\u0107 i aby nic nie zosta\u0142o zamiecione pod dywan. To jest warunek oczyszczenia, wyeliminowania zagro\u017cenia na przysz\u0142o\u015b\u0107 i wyci\u0105gni\u0119cia wniosk\u00f3w dla dobrej formacji kap\u0142a\u0144skiej i dla selekcji kandydat\u00f3w do seminarium. Musimy jednak przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce polska sytuacja jest o tyle r\u00f3\u017cna od innych kraj\u00f3w, \u017ce stopie\u0144 instytucjonalizacji problemu jest u nas jeszcze stosunkowo we wczesnej fazie. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy od czego\u015b zacz\u0105\u0107, a w tej chwili spraw\u0105 podstawow\u0105 jest kontakt z ofiarami i pomoc dla nich.<\/p>\n\n\n\n

Warunek: one musz\u0105 na powr\u00f3t zaufa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Benedykt XVI powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce ten kryzys mo\u017cna po r\u00f3wna\u0107 do wybuchu wulkanu, kt\u00f3ry zaciemnia wszystko, rzuca cie\u0144 na ca\u0142e kap\u0142a\u0144stwo i powoduje, \u017ce ka\u017cdy ksi\u0105dz staje si\u0119 automatycznie podejrzany. I to jest okropne \u2013 niezale\u017cnie od rzeczywistej skali tego zjawiska. Naszym celem pozostaje wi\u0119c zdrowienie, pojednanie, oczyszczenie, ale przede wszystkim w\u0142a\u015bnie odbudowanie zaufania, czyli stworzenie \u015brodowisk bezpiecznych.<\/p>\n\n\n\n

Skoro nikt nie zna skali tego zjawiska u nas, to jak wygl\u0105da ono w innych pa\u0144stwach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 W wielu krajach rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c systematyczne badania naukowe na ten temat \u2013 przoduj\u0105 w tym Amerykanie, bo u nich ten kryzys by\u0142 rozpoznany najwcze\u015bniej. Zlecili oni niezale\u017cnej instytucji kryminologicznej przebadanie okresu od 1950 do 2002 r., aby pozna\u0107 dok\u0142adn\u0105 skal\u0119 tego zjawiska. Te wyniki nie s\u0105 oczywi\u015bcie przek\u0142adalne w spos\u00f3b automatyczny na nasz grunt, ale pozwalaj\u0105 na sformu\u0142owanie powa\u017cnych hipotez roboczych dla innych spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad jakich?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jedn\u0105 z tak ich hipotez, maj\u0105c\u0105 swoje uzasadnienie w Stanach Zjednoczonych, jest zwi\u0105zek mi\u0119dzy wzrostem czyn\u00f3w pedofilskich a transformacj\u0105 obyczajow\u0105 i kulturow\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie. I dlatego w\u0142a\u015bnie przywo\u0142a\u0142em na pocz\u0105tku s\u0142owa Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce tylko Ko\u015bci\u00f3\u0142 oczyszczony b\u0119dzie w stanie pom\u00f3c spo\u0142ecze\u0144stwu w jego kryzysie, w rozpoznaniu, w leczeniu i w przeciwdzia\u0142aniu.<\/p>\n\n\n\n

W ameryka\u0144skich badaniach padaj\u0105 tak\u017ce konkretne liczby.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 W ci\u0105gu owych 52 lat obj\u0119tych badaniem, spo\u015br\u00f3d oko\u0142o 110 tys. duchownych czynnych w tym okresie, stwierdzono 4392 sprawc\u00f3w, co stanowi blisko 4 proc. badanej grupy. Tego rodzaju przest\u0119pstwa ze swej istoty s\u0105 jednak bardzo ukryte i zakamuflowane, w zwi\u0105zku z czym prawdopodobnie nie s\u0105 to wszystkie przypadki. Badania te potwierdzaj\u0105 tak\u017ce podzia\u0142 stosowany w praktyce diagnostycznej na tzw. sprawc\u00f3w preferencyjnych, czyli maj\u0105cych zaburzone preferencje seksualne, kt\u00f3rych jest w por\u00f3wnaniu do reszty sprawc\u00f3w stosunkowo \u2013 podkre\u015blam stosunkowo \u2013 niewielu, bo oko\u0142o 22 proc. Natomiast blisko 78 proc. stanowi\u0105 sprawcy niepreferencyjni, czyli tzw. sytuacyjni.<\/p>\n\n\n\n

Jaki z tego wniosek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Obecny stan wiedzy wskazuje na to, \u017ce w przypadku sprawc\u00f3w sytuacyjnych \u2013 przy innej selekcji kandydat\u00f3w, przy odpowiedniej formacji ludzkiej w seminarium, przy wsparciu rozwoju i dojrzewania psychoseksualnego oraz emocjonalnego kandydat\u00f3w do kap\u0142a\u0144stwa \u2013 takie przypadki mo\u017cna by\u0142oby wyeliminowa\u0107, a przynajmniej w spos\u00f3b radykalny zmniejszy\u0107. To pokazuj\u0105 tak\u017ce do\u015bwiadczenia tych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y bardzo konkretne i jasne procedury przyjmowania kandydat\u00f3w do seminari\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c w towarzyszeniu im w trakcie formacji. A zatem najlepsz\u0105 prewencj\u0105 jest w\u0142a\u015bnie porz\u0105dna formacja seminaryjna.<\/p>\n\n\n\n

Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce wyci\u0105gn\u0105\u0142 z tego odpowiednie wnioski?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 To si\u0119 dokonuje ju\u017c od do\u015b\u0107 dawna, powstaj\u0105 kolejne centra przygotowuj\u0105ce wykwalifikowanych formator\u00f3w do seminari\u00f3w i do zakonnych dom\u00f3w formacyjnych. W samym Krakowie istniej\u0105 dwie takie szko\u0142y formacyjne \u2013 w o\u015brodku duchowo\u015bci salwatorian\u00f3w i przy naszym jezuickim Ignatianum. To jest przede wszystkim praca nad \u015bwiadomo\u015bci\u0105 odpowiedniej formacji ludzkiej. Chodzi o to, aby pom\u00f3c kandydatom zrozumie\u0107 rodzaj ich wewn\u0119trznych konflikt\u00f3w, tych wszystkich czynnik\u00f3w, kt\u00f3re hamuj\u0105 rozw\u00f3j, hamuj\u0105 ludzkie i duchowe dojrzewanie, a tak\u017ce umo\u017cliwi\u0107 stworzenie solidnego fundamentu dla warto\u015bci ewangelicznych, dla na\u015bladowania Chrystusa. To wymaga fachowej pomocy, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie nie zast\u0105pi ani duchowo\u015bci, ani wiary, ani formacji teologicznej, ale b\u0119dzie je integrowa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Zmienia si\u0119 tak\u017ce podej\u015bcie do samych ofiar. To one maj\u0105 by\u0107 teraz na pierwszym miejscu.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Tego wyra\u017anie wymaga Stolica Apostolska od wszystkich episkopat\u00f3w. Chodzi o wyci\u0105gni\u0119cie wniosk\u00f3w z b\u0142\u0119d\u00f3w, jakie pope\u0142niono w przesz\u0142o\u015bci w r\u00f3\u017cnych Ko\u015bcio\u0142ach lokalnych, gdzie osob\u0119 pokrzywdzon\u0105 traktowano po cz\u0119\u015bci tak, jakby ta by\u0142a adwersarzem. Jeden z biskup\u00f3w ameryka\u0144skich wyrazi\u0142 to kiedy\u015b dobitnie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce zapomnieli\u015bmy, i\u017c osoby pokrzywdzone to s\u0105 pokrzywdzeni wierni Ko\u015bcio\u0142a. Na szcz\u0119\u015bcie dzisiaj jest ju\u017c oczywiste, \u017ce nie ma \u017cadnego rozwi\u0105zania problemu bez ofiar czy te\u017c obok ofiar. Bez tego niemo\u017cliwe jest ani oczyszczenie, ani pojednanie, ani wej\u015bcie na drog\u0119 zdrowienia.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnik Katolicki, nr 44,2 listopada 2014, s. 26-27<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z ojcem Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski ROZMAWIA \u0141UKASZ KA\u0179MIERCZAK Czuj\u0119 ogromny dyskomfort przed t\u0105 rozmow\u0105. \u2013 Niestety, to bardzo bolesna tematyka\u2026 Kap\u0142ani i nadu\u017cycia seksualne wobec dzieci? To nigdy nie przestanie szokowa\u0107 i bole\u0107. \u2013 Tak, ma pan racj\u0119, nigdy. Jest to \u017ar\u00f3d\u0142em b\u00f3lu, jest to \u017ar\u00f3d\u0142em […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Z ojcem Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski ROZMAWIA \u0141UKASZ KA\u0179MIERCZAK Czuj\u0119 ogromny dyskomfort przed t\u0105 rozmow\u0105. \u2013 Niestety, to bardzo bolesna tematyka\u2026 Kap\u0142ani i nadu\u017cycia seksualne wobec dzieci? To nigdy nie przestanie szokowa\u0107 i bole\u0107. \u2013 Tak, ma pan racj\u0119, nigdy. Jest to \u017ar\u00f3d\u0142em b\u00f3lu, jest to \u017ar\u00f3d\u0142em…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/1569"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/1569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1575,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/1569\/revisions\/1575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}