{"id":2163,"date":"2018-10-23T13:16:00","date_gmt":"2018-10-23T11:16:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cod.uniwersytet.ignatianum.edu.pl\/?post_type=komentarz&p=2163"},"modified":"2023-10-17T13:24:16","modified_gmt":"2023-10-17T11:24:16","slug":"kusz-juz-nie-bedzie-wymowki","status":"publish","type":"komentarz","link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/komentarz\/kusz-juz-nie-bedzie-wymowki\/","title":{"rendered":"Kusz | Ju\u017c nie b\u0119dzie wym\u00f3wki"},"content":{"rendered":"\n

Do odwo\u0142ania biskupa wystarczy teraz \u201epowa\u017cny brak sumienno\u015bci\u201d w zakresie wykorzystywania seksualnego dzieci i \u201ebezbronnych doros\u0142ych\u201d. Prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny nie b\u0119dzie ju\u017c m\u00f3g\u0142 broni\u0107 si\u0119, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na swoj\u0105 niewiedz\u0119 o tym, jak dzia\u0142aj\u0105 sprawcy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4 czerwca br. papie\u017c og\u0142osi\u0142, oczekiwany przez wielu, list apostolski w formie motu proprio zatytu\u0142owany Come una madre amorevole [\u201eJak kochaj\u0105ca matka\u201d]. W zdecydowany spos\u00f3b Franciszek m\u00f3wi w nim, \u017ce prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni b\u0119d\u0105 usuwani z urz\u0119du z powodu zaniedba\u0144 w dziedzinie ochrony os\u00f3b ma\u0142oletnich i \u201ebezbronnych doros\u0142ych\u201d [adulti vulnerabili].<\/p>\n\n\n\n

Od wielu lat ofiary wykorzystania seksualnego przez osoby duchowne, ich prawnicy oraz znaczna cz\u0119\u015b\u0107 opinii publicznej domagali si\u0119 poci\u0105gania do odpowiedzialno\u015bci prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych, kt\u00f3rzy ignorowali zg\u0142oszenia przest\u0119pstw, chronili sprawc\u00f3w, przenosz\u0105c ich z parafii do parafii, albo przeprowadzali dochodzenia wst\u0119pne bez nale\u017cytej staranno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Powo\u0142ana przez Franciszka Papieska Komisja ds. Ochrony Nieletnich ju\u017c na jednym z pierwszych spotka\u0144 podj\u0119\u0142a problem odpowiedzialno\u015bci biskup\u00f3w. Nalegali na to szczeg\u00f3lnie ci cz\u0142onkowie komisji, kt\u00f3rzy s\u0105 ofiarami wykorzystania seksualnego, gdy\u017c sami prze\u017cyli traum\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z niew\u0142a\u015bciwym sposobem podej\u015bcia prze\u0142o\u017conych do nich samych i do ich krzywdy.<\/p>\n\n\n\n

Kard. Sean Patrick O\u2019Malley \u2013 przewodnicz\u0105cy Papieskiej Komisji, a tak\u017ce cz\u0142onek Rady Kardyna\u0142\u00f3w pomagaj\u0105cej Franciszkowi w reformie Kurii Rzymskiej \u2013 zapowiada\u0142 inicjatyw\u0119 dyscyplinuj\u0105c\u0105 biskup\u00f3w w kwietniu ub. roku. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej Stolica Apostolska og\u0142osi\u0142a, \u017ce zostanie powo\u0142any trybuna\u0142 dla prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych. Po roku od tamtej decyzji otrzymali\u015bmy gotowy dokument definiuj\u0105cy podstawowe elementy potrzebne do os\u0105dzania przypadk\u00f3w zaniedba\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Wystarczy powa\u017cny brak sumienno\u015bci<\/strong>
W nowym motu proprio papie\u017c rozszerzy\u0142 istniej\u0105ce ju\u017c zapisy prawa kanonicznego \u2013 Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego i Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich \u2013 kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o pozbawieniu urz\u0119du ko\u015bcielnego \u201ez wa\u017cnych przyczyn\u201d (por. kan. 193 \u00a7 1 KPK, kan. 975 \u00a7 1 KKKW). We wst\u0119pie Franciszek pisze, \u017ce listem tym pragnie \u201eu\u015bci\u015bli\u0107, i\u017c w\u015br\u00f3d wspomnianych \u00abpowa\u017cnych przyczyn\u00bb znajduje si\u0119 niedba\u0142o\u015b\u0107 biskup\u00f3w w sprawowaniu ich urz\u0119du, zw\u0142aszcza w odniesieniu do przypadk\u00f3w wykorzystania seksualnego, dokonywanych na osobach ma\u0142oletnich i bezbronnych doros\u0142ych\u201d.

Post\u0119powanie prze\u0142o\u017conych w tych przypadkach zosta\u0142o ju\u017c okre\u015blone przez motu proprio pt. Sacramentorum sanctitatis tutela, og\u0142oszone przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II i uzupe\u0142nione przez Benedykta XVI. Og\u0142aszaj\u0105c sw\u00f3j list apostolski w formie motu proprio, Franciszek idzie zatem drog\u0105 swych poprzednik\u00f3w, kt\u00f3ra ma umocowanie w s\u0142owach samego Jezusa, wyra\u017caj\u0105cych szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0119 o \u201etych najmniejszych\u201d.

We wst\u0119pie do nowego dokumentu czytamy: \u201eJak kochaj\u0105ca matka Ko\u015bci\u00f3\u0142 mi\u0142uje wszystkie swe dzieci, lecz ze szczeg\u00f3lnym uczuciem podchodzi do tych najmniejszych i bezbronnych, troszcz\u0105c si\u0119 o nie i chroni\u0105c je. Jest to zadanie, kt\u00f3re sam Chrystus powierza ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej w ca\u0142ej jej pe\u0142ni. \u015awiadom tego Ko\u015bci\u00f3\u0142 z czujn\u0105 troskliwo\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 ochronie najbardziej nara\u017conych dzieci i bezbronnych doros\u0142ych. To zadanie ochrony i opieki spoczywa na ca\u0142ym Ko\u015bciele, ale w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny musi by\u0107 ono wykonywane za po\u015brednictwem pasterzy. Dlatego biskupi diecezjalni, eparchowie i ci, kt\u00f3rzy ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za Ko\u015bci\u00f3\u0142 partykularny, winni wykazywa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 sumienno\u015b\u0107 w chronieniu tych, kt\u00f3rzy w\u015br\u00f3d powierzonych im os\u00f3b s\u0105 najs\u0142absi\u201d.

Troska o ubogich i najs\u0142abszych jest wyznacznikiem pontyfikatu Franciszka, trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie deptania godno\u015bci tych szczeg\u00f3lnie bezbronnych \u201eubogich\u201d, zranionych w dzieci\u0144stwie, g\u0142os papie\u017ca brzmi bardzo zdecydowanie.
Sam list apostolski jest bardzo kr\u00f3tki \u2013 ma zaledwie pi\u0119\u0107 artyku\u0142\u00f3w. Najpierw w art. 1 papie\u017c precyzuje, o jakiego prze\u0142o\u017conego chodzi i za jakie zaniedbania grozi kara usuni\u0119cia z urz\u0119du. Przez prze\u0142o\u017conego ko\u015bcielnego rozumie si\u0119: biskupa diecezjalnego, eparch\u0119 (czyli biskupa Ko\u015bcio\u0142a wschodniego zjednoczonego z Rzymem) oraz tego, \u201ekto \u2013 nawet czasowo \u2013 ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za Ko\u015bci\u00f3\u0142 partykularny albo za inn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 wiernych zr\u00f3wnan\u0105 z nim\u201d w rozumieniu odpowiednich przepis\u00f3w prawa ko\u015bcielnego. \u201eZ biskupem diecezjalnym lub eparch\u0105 s\u0105 zr\u00f3wnani wy\u017csi prze\u0142o\u017ceni instytut\u00f3w zakonnych i stowarzysze\u0144 \u017cycia apostolskiego na prawie papieskim\u201d (\u00a7 4).

Prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny mo\u017ce zosta\u0107 usuni\u0119ty z urz\u0119du, \u201eje\u015bli wskutek zaniedbania zadzia\u0142a\u0142 lub zaniecha\u0142 dzia\u0142a\u0144, co spowodowa\u0142o wielk\u0105 szkod\u0119 dla os\u00f3b fizycznych lub te\u017c dla ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty. Szkoda taka mo\u017ce by\u0107 fizyczna, moralna, duchowa lub maj\u0105tkowa\u201d (\u00a7 1). Kluczowe znaczenie ma przepis, \u017ce prze\u0142o\u017cony \u201emo\u017ce zosta\u0107 usuni\u0119ty tylko wtedy, gdy obiektywnie oka\u017ce si\u0119, \u017ce w bardzo powa\u017cnym stopniu nie wykaza\u0142 si\u0119 sumienno\u015bci\u0105, wymagan\u0105 od jego urz\u0119du duszpasterskiego, nawet je\u015bli nie by\u0142o w tym jego powa\u017cnej winy moralnej\u201d (\u00a7 2). Dlatego \u2013 je\u015bli chodzi o wykorzystanie seksualne os\u00f3b ma\u0142oletnich i doros\u0142ych bezbronnych \u2013 \u201ewystarczy, je\u015bli by\u0142 to powa\u017cny brak sumienno\u015bci\u201d (\u00a7 3).<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119ta do ust\u0105pienia lub pozbawienie urz\u0119du<\/strong>
Kongregacjami upowa\u017cnionymi do zajmowania si\u0119 przypadkami zaniedba\u0144 w sprawach wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich i os\u00f3b bezbronnych s\u0105: Kongregacja ds. Biskup\u00f3w, Kongregacja ds. Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Wschodnich, Kongregacja ds. Ewangelizacji Narod\u00f3w oraz Kongregacja ds. Instytut\u00f3w \u017bycia Konsekrowanego i Stowarzysze\u0144 \u017bycia Apostolskiego. Przypisanie danego przypadku do odpowiedniej kongregacji zale\u017cy od tego, czy oskar\u017cony prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny jest biskupem Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego, biskupem kt\u00f3rego\u015b z Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich pozostaj\u0105cych w jedno\u015bci z Rzymem, biskupem na terenach misyjnych czy te\u017c wy\u017cszym prze\u0142o\u017conym zakonnym w zakonie na prawie papieskim.

We wszystkich przypadkach \u201eodpowiednia kongregacja Kurii Rzymskiej mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 badanie merytoryczne, informuj\u0105c o tym zainteresowanego i umo\u017cliwiaj\u0105c mu sporz\u0105dzenie dokument\u00f3w i \u015bwiadectw\u201d (art. 2 \u00a7 1). Nast\u0119pny paragraf gwarantuje prze\u0142o\u017conemu ko\u015bcielnemu prawo do obrony, w tym prawo do spotkania z prze\u0142o\u017conymi kongregacji. Artyku\u0142 3 \u00a7 1 stanowi o tym, \u017ce \u201eprzed podj\u0119ciem w\u0142a\u015bciwej decyzji kongregacja b\u0119dzie mog\u0142a spotka\u0107 si\u0119, zale\u017cnie od okoliczno\u015bci, z innymi biskupami lub eparchami nale\u017c\u0105cymi do konferencji biskupiej lub do Synodu Biskup\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a sui iuris, kt\u00f3rych cz\u0142onkiem jest zainteresowany biskup lub eparcha, w celu przedyskutowania przypadku\u201d.

W\u0142a\u015bciwa dla danej sprawy kongregacja \u2013 je\u015bli po przeanalizowaniu sprawy uzna za s\u0142uszne usuni\u0119cie biskupa \u2013 ustali, czy zach\u0119ci\u0107 prze\u0142o\u017conego do ust\u0105pienia, czy te\u017c wyda\u0107 jak najszybciej dekret o pozbawieniu urz\u0119du (art. 4). Ostateczn\u0105 decyzj\u0119 o usuni\u0119ciu prze\u0142o\u017conego ko\u015bcielnego zatwierdza papie\u017c.

Niewiedza nie b\u0119dzie argumentem<\/strong>
Zdarza\u0142y si\u0119 ju\u017c w Ko\u015bciele rzymskokatolickim przypadki odwo\u0142ania z urz\u0119du biskupa lub innego prze\u0142o\u017conego ko\u015bcielnego za zaniedbania wobec ofiar wykorzystania seksualnego. Nowy dokument nie m\u00f3wi wi\u0119c o czym\u015b, czego w og\u00f3le nie by\u0142o. Precyzuje jednak, na czym polega odpowiedzialno\u015b\u0107 prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych i jasno m\u00f3wi o konsekwencjach zaniedbania, nawet je\u015bli nie by\u0142o w nim powa\u017cnej winy moralnej prze\u0142o\u017conego.

Oznacza to w praktyce, \u017ce prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny nie b\u0119dzie ju\u017c m\u00f3g\u0142 broni\u0107 si\u0119, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 np. na niewiedz\u0119 o skutkach wykorzystania seksualnego w dzieci\u0144stwie albo o tym, jak dzia\u0142aj\u0105 sprawcy. Jest zatem szansa na powa\u017cne traktowanie spraw wykorzystania seksualnego przez tych prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3rzy do tej pory tego nie robili. Wra\u017cliwo\u015bci nie da si\u0119 zadekretowa\u0107 prawem, wi\u0119c mo\u017ce zaczn\u0105 dzia\u0142a\u0107 z l\u0119ku przed kar\u0105.

Nowe regulacje daj\u0105 r\u00f3wnie\u017c szans\u0119, \u017ce prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni zechc\u0105 poszerzy\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 przez odpowiednie szkolenia. Nie b\u0119d\u0105 ju\u017c bowiem broni\u0107 si\u0119 argumentami, \u017ce nie zdawali sobie sprawy z powagi sytuacji albo \u017ce uwierzyli oskar\u017conemu kap\u0142anowi, kt\u00f3rego bardzo cenili jako duszpasterza i nie mogli sobie wyobrazi\u0107, i\u017c m\u00f3g\u0142by dokona\u0107 tak haniebnego czynu jak wykorzystanie seksualne osoby ma\u0142oletniej.

Ewa Kusz<\/p>\n\n\n\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: Laboratorium Wi\u0119zi<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Do odwo\u0142ania biskupa wystarczy teraz \u201epowa\u017cny brak sumienno\u015bci\u201d w zakresie wykorzystywania seksualnego dzieci i \u201ebezbronnych doros\u0142ych\u201d. Prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny nie b\u0119dzie ju\u017c m\u00f3g\u0142 broni\u0107 si\u0119, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na swoj\u0105 niewiedz\u0119 o tym, jak dzia\u0142aj\u0105 sprawcy. 4 czerwca br. papie\u017c og\u0142osi\u0142, oczekiwany przez wielu, list apostolski w formie motu proprio zatytu\u0142owany Come una madre amorevole [\u201eJak kochaj\u0105ca […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Do odwo\u0142ania biskupa wystarczy teraz \u201epowa\u017cny brak sumienno\u015bci\u201d w zakresie wykorzystywania seksualnego dzieci i \u201ebezbronnych doros\u0142ych\u201d. Prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny nie b\u0119dzie ju\u017c m\u00f3g\u0142 broni\u0107 si\u0119, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na swoj\u0105 niewiedz\u0119 o tym, jak dzia\u0142aj\u0105 sprawcy. 4 czerwca br. papie\u017c og\u0142osi\u0142, oczekiwany przez wielu, list apostolski w formie motu proprio zatytu\u0142owany Come una madre amorevole [\u201eJak kochaj\u0105ca…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2163"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2169,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2163\/revisions\/2169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}