G\u0142os krytyki Ko\u015bcio\u0142a w zwi\u0105zku z ujawnieniami przypadk\u00f3w wykorzystywania seksualnego przez niekt\u00f3rych duchownych staje si\u0119 coraz mocniejszy. Krytyka dotyczy nie tylko samych czyn\u00f3w krzywdz\u0105cych dzieci i m\u0142odzie\u017c, ale coraz wyra\u017aniej r\u00f3wnie\u017c niew\u0142a\u015bciwych dzia\u0142a\u0144 prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych a nawet ich bezczynno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c ukrywania fakt\u00f3w przez innych ksi\u0119\u017cy oraz \u015bwieckich.<\/p>\n\n\n\n
Skrajne narracje<\/strong><\/p>\n\n\n\n W przestrzeni publicznej w Polsce, funkcjonuj\u0105 dwie skrajne narracje. Z jednej strony broni si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce wskazuj\u0105c, \u017ce ca\u0142emu skandalowi winne jest lobby homoseksualne w Ko\u015bciele, kt\u00f3re korzysta z bezkarno\u015bci. S\u0105 g\u0142osy, kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na przekonanie, \u017ce polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie ma takiego problemu jak Zach\u00f3d, bo u nas komunizm zlikwidowa\u0142 szkolnictwo katolickie, internaty, zak\u0142ady wychowawcze itp., przez co zosta\u0142 wyeliminowany instytucjonalny, s\u0142abo kontrolowany dost\u0119p ksi\u0119\u017cy i zakonnik\u00f3w do dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Inni argumentuj\u0105, \u017ce polsk\u0105 religijno\u015b\u0107 \u2013 inaczej ni\u017c na \u201ezlaicyzowanym\u201d Zachodzie \u2013 cechuje mocna wi\u0119\u017a wiernych z duchowie\u0144stwem, kt\u00f3ra mia\u0142aby zdecydowanie os\u0142abia\u0107 ryzyko wyst\u0119powania takich przest\u0119pczych dzia\u0142a\u0144. Poza tym, zdaniem niekt\u00f3rych, radzimy sobie w Polsce lepiej ni\u017c w innych krajach, bo ju\u017c od 2009 r. mamy w\u0142asne wytyczne i robimy, co nale\u017cy, by umo\u017cliwi\u0107 osobom poszkodowanym zg\u0142oszenie doznanej krzywdy, a od 2015 r. mamy wyszkolonych delegat\u00f3w i duszpasterzy oraz dokument o prewencji, kt\u00f3ry stopniowo jest wprowadzany w \u017cycie i na szerok\u0105 skal\u0119 \u2013 jak \u017cadna inna instytucja w Polsce \u2013 szkolimy duchowie\u0144stwo w zakresie ochrony dzieci.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony lansowana jest narracja, \u017ce przyczyn\u0105 \u201epedofili w Ko\u015bciele\u201d jest celibat, co mia\u0142oby uzasadnia\u0107 pogl\u0105dowi, \u017ce wykorzystywanie seksualne ma\u0142oletnich jest przede wszystkim problemem duchowie\u0144stwa katolickiego, za\u015b prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni nic z tym nie robi\u0105, chroni\u0105 sprawc\u00f3w, przenosz\u0105c ich z parafii do parafii, nie s\u0142uchaj\u0105 ofiar, a nawet si\u0119 z nimi nie spotykaj\u0105. Nabo\u017ce\u0144stwa w intencji ofiar to ob\u0142uda i udawanie, \u017ce co\u015b si\u0119 dla ofiar robi. Zdaniem niekt\u00f3rych rozwi\u0105zania kryzysu nale\u017cy szuka\u0107 we w\u0142\u0105czeniu \u015bwieckich, zw\u0142aszcza kobiet, w zarz\u0105dzanie Ko\u015bcio\u0142em. Pomys\u0142\u00f3w tak po jednej jak i po drugiej stronie na to, jak Ko\u015bcio\u0142a broni\u0107 lub jak go atakowa\u0107 jest z pewno\u015bci\u0105 jeszcze wi\u0119cej. Zwolennicy jednej i drugiej narracji okopali si\u0119 w swoich uprzedzeniach i zrozumienie zjawiska wci\u0105\u017c si\u0119 oddala ze szkod\u0105 dla oczyszczania si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a i ze szkod\u0105 dla ca\u0142o\u015bciowej profilaktyki nie tylko w Ko\u015bciele, ale przede wszystkim w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n Narastaj\u0105ca z\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tematyk\u0105 wykorzystania seksualnego w Ko\u015bciele zajmuj\u0119 si\u0119 od oko\u0142o 10 lat, ale nie dlatego, \u017ce kto\u015b mnie \u201emianowa\u0142\u201d, tylko dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym spotkaniom. Zale\u017ca\u0142o mi, i nadal zale\u017cy, aby Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3rego jestem cz\u0119\u015bci\u0105, wyci\u0105gn\u0105\u0142 wnioski z do\u015bwiadcze\u0144 z\u0142ych i dobrych w USA, Irlandii, w Niemczech i w innych krajach, gdzie krzywdzenie dzieci przez duchownych zosta\u0142o zauwa\u017cone wcze\u015bniej i gdzie mimo b\u0142\u0119d\u00f3w i dramatycznych zahamowa\u0144 podj\u0119to szereg dobrych dzia\u0142a\u0144, aby naprawia\u0107 krzywdy z przesz\u0142o\u015bci u\u0142atwiaj\u0105c zdrowienie ofiar, podejmowa\u0107 dialog prze\u0142o\u017conych z wiernymi i tworzy\u0107 system prewencji, aby skutecznie chroni\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017c przed potencjaln\u0105 krzywd\u0105 r\u00f3wnie\u017c poza \u015brodowiskiem ko\u015bcielnym. Ze smutkiem musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce nie uczymy si\u0119 wiele od innych. Nie zrobili\u015bmy jak dot\u0105d skutecznego rozeznania skali zjawiska i ten brak niepokoi sumienia wielu wierz\u0105cych. Nie znaj\u0105c skali zjawiska, nie jeste\u015bmy w stanie przeprowadzi\u0107 analizy czynnik\u00f3w ryzyka typowych dla Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, w tym specyfiki kultury klerykalnej i co za tym idzie mamy bardzo utrudnione budowanie koherentnego systemu prewencji. Pomimo wyszkolenia du\u017cej grupy delegat\u00f3w ze wszystkich diecezji i z wielu prowincji zakonnych, dane kontaktowe wi\u0119kszo\u015bci z nich nie s\u0105 opublikowane. Mimo uwra\u017cliwiania, \u017ce osob\u0119 skrzywdzon\u0105 nale\u017cy przyj\u0105\u0107, wys\u0142ucha\u0107 i zapewni\u0107 jej pomoc, co jest zapisane r\u00f3wnie\u017c w Wytycznych, to zdarza si\u0119, \u017ce gdy osoba zg\u0142aszaj\u0105ca swoj\u0105 krzywd\u0119 jest doros\u0142a, traktuje si\u0119 j\u0105 jak przeciwnika, a nie jak osob\u0119, kt\u00f3ra pomaga Ko\u015bcio\u0142owi si\u0119 oczy\u015bci\u0107. Bywa, \u017ce zwi\u0105zana z tym ponowna trauma odnawia ca\u0142e cierpienie i upokorzenie. Nie wsz\u0119dzie jest oferowana pomoc psychologiczna, prawna i duszpasterska. Dlaczego tak si\u0119 dzieje \u2013 do ko\u0144ca nie wiem. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce opr\u00f3cz typowych r\u00f3wnie\u017c dla innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w mechanizm\u00f3w obronnych, sporym utrudnieniem jest wyobra\u017cenie o jakiej\u015b szczeg\u00f3lnej misji polskiego Ko\u015bcio\u0142a wobec zlaicyzowanego Zachodu.<\/p>\n\n\n\n Wobec nie daj\u0105cych si\u0119 ukry\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w i wobec milczenia prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych, w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015b\u0107 nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142a, narasta z\u0142o\u015b\u0107 i oburzenie, i oczekiwanie na jasn\u0105 odpowied\u017a na z\u0142o, kt\u00f3re potwierdzone przez wyroki s\u0105dowe, jest ujawniane z wieloma szczeg\u00f3\u0142ami. Nie jest jednak prawd\u0105, \u017ce nic si\u0119 nie robi, \u017ce nikt nie s\u0142ucha ofiar, \u017ce wszyscy w Ko\u015bciele boj\u0105 si\u0119 rozpoznania skali zjawiska. S\u0105 diecezje i zakony, gdzie niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 dany delegat ma funkcj\u0119, z pe\u0142n\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 s\u0142ucha ofiar, zapewnia wsparcie i w spos\u00f3b kompetentny podejmuje swoje zadania. Wielu delegat\u00f3w prowadzi lub organizuje szkolenia w r\u00f3\u017cnym wymiarze godzin i w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach. Cz\u0119\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 katolickich jest coraz bardziej \u015bwiadoma zada\u0144 zwi\u0105zanych z ochron\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy i wprowadza w\u0142asne programy.<\/p>\n\n\n\n Grupy skrzywdzonych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Czy delegaci i prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni \u2013 diecezjalni i zakonni \u2013 spotykaj\u0105 si\u0119 z ofiarami, s\u0142uchaj\u0105 ich i odpowiadaj\u0105 na ich oczekiwania i potrzeby? Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi, bo nie ma jednej \u201egrupy ofiar\u201d i w zwi\u0105zku z tym jednego g\u0142osu. Ka\u017cda z tych os\u00f3b jest inna. To, co je \u0142\u0105czy to krzywda, kt\u00f3rej do\u015bwiadczyli, pragnienie sprawiedliwo\u015bci i potrzeba wsparcia. Jednak\u017ce ka\u017cda z os\u00f3b pokrzywdzonych prze\u017cywa i rozumie to inaczej. Je\u015bli mia\u0142abym dokona\u0107 jakich\u015b rozr\u00f3\u017cnie\u0144 i jakiego\u015b \u201epodzia\u0142u na grupy\u201d, to rozr\u00f3\u017cni\u0142abym trzy podstawowe grupy. Do pierwszej nale\u017c\u0105 osoby, kt\u00f3rych g\u0142osem jest pan Marek Lisi\u0144ski, przewodnicz\u0105cy Fundacji \u201eNie L\u0119kajcie Si\u0119\u201d, jedynej jak dot\u0105d zorganizowanej grupy doros\u0142ych ju\u017c ofiar wykorzystania przez ksi\u0119\u017cy. Jest to g\u0142os, kt\u00f3rego podstawow\u0105 tez\u0105 jest twierdzenie, \u017ce biskupi nic nie robi\u0105. S\u0142owa lub nabo\u017ce\u0144stwa si\u0119 nie licz\u0105, prewencja jest na dalszym planie. Chc\u0105 konkret\u00f3w, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszym wydaje si\u0119 by\u0107 wyp\u0142acenie ofiarom odszkodowa\u0144. Do drugiej grupy zaliczy\u0142abym osoby, kt\u00f3re maj\u0105 kontakt z prze\u0142o\u017conymi i delegatami, czuj\u0105 si\u0119 wys\u0142uchane i maj\u0105 wsparcie wewn\u0105trz Ko\u015bcio\u0142a. S\u0105 w procesie zdrowienia i nie maj\u0105 silnej potrzeby ujawniania si\u0119 poza kr\u0119giem bliskich i wspieraj\u0105cych ich os\u00f3b. Jest te\u017c trzecia grupa os\u00f3b, kt\u00f3re nie odnajduj\u0105 si\u0119 w narracji Fundacji \u201eNie L\u0119kajcie Si\u0119\u201d, i maj\u0105 trudno\u015b\u0107 uwierzy\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako instytucja b\u0119dzie chcia\u0142 im pom\u00f3c. Te osoby jeszcze nie zg\u0142osi\u0142y doznanej krzywdy ani do organ\u00f3w \u015bcigania ani do prze\u0142o\u017conego ko\u015bcielnego. Im mog\u0142yby pom\u00f3c konkretne przyk\u0142ady pozytywnych do\u015bwiadcze\u0144. Nierzadko boj\u0105 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a, bo wiedz\u0105, \u017ce ich zg\u0142oszenie w ka\u017cdym przypadku trafi do prokuratury, nawet je\u015bli jest przedawnione. Mo\u017ce te\u017c roznie\u015b\u0107 si\u0119 w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105. Potrzebuj\u0105 czasu i skutecznej pomocy, by mog\u0142y przej\u015b\u0107 przez procedur\u0119 zg\u0142oszenia. O tych osobach wiedz\u0105 psychoterapeuci i duszpasterze. Obydwie opisane w pierwszej cz\u0119\u015bci komentarza uproszczone narracje \u2013 ani ta t\u0142umacz\u0105ca lub wybielaj\u0105ca Ko\u015bci\u00f3\u0142, ani ta uwa\u017caj\u0105ca kler katolicki za \u015brodowisko najwy\u017cszego ryzyka \u2013 nie pomagaj\u0105 tym, kt\u00f3rzy skrzywdzeni, dzisiaj jeszcze milcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wezwania, by opublikowa\u0107 list\u0119 ksi\u0119\u017cy oskar\u017conych oraz udost\u0119pni\u0107 archiwa kurialne budz\u0105 we mnie niepok\u00f3j. Uwa\u017cam, \u017ce nale\u017cy przeprowadzi\u0107 systematyczne badania tak statystyczne, jak i analityczne (jako\u015bciowe), kt\u00f3re powinny zosta\u0107 zlecone fachowcom, przeprowadzone z poszanowaniem praw wszystkich, kt\u00f3rych mog\u0105 dotyczy\u0107 i przedstawione publicznie. Krytyczne reakcje r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, w tym prawniczych i terapeutycznych, na publikacj\u0119 przez Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci jawnej cz\u0119\u015bci rejestru os\u00f3b skazanych w Polsce za najci\u0119\u017csze przest\u0119pstwa seksualne na szkod\u0119 os\u00f3b ma\u0142oletnich powinny by\u0107 w tej sprawie ostrze\u017ceniem. Wystarczy zajrze\u0107 do internetu, gdzie s\u0105 publikowane listy ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rych \u0142atwo zidentyfikowa\u0107, by si\u0119 przekona\u0107, \u017ce s\u0105 \u015brodowiska, dla kt\u00f3rych samos\u0105d nie jest kategori\u0105 niewyobra\u017caln\u0105.<\/p>\n\n\n\n Oczekiwanie na odpowied\u017a<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przenosz\u0105c spojrzenie na to, o czym pocz\u0105wszy od raportu australijskiej komisji kr\u00f3lewskiej z pocz\u0105tku 2018 r. dowiadujemy si\u0119 z doniesie\u0144 pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, coraz bardziej uzasadnione wydaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce odpowied\u017a na kryzys w ramach istniej\u0105cego systemu sprawowania w\u0142adzy w Ko\u015bciele i rozumienia roli duchowie\u0144stwa jest niewystarczaj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n Kryzys pokazuje bowiem nie tylko istnienie przest\u0119pstw wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich wymagaj\u0105cych odpowiedniej reakcji, lecz tak\u017ce ujawnia nadu\u017cycia w\u0142adzy i sumienia, kt\u00f3re t\u0119 reakcj\u0119 uczyni\u0142y gr\u0105 pozor\u00f3w, jak w Chile albo jednostronn\u0105, jak w USA. Kryzys jest zawsze szans\u0105 rozwoju, kt\u00f3ry wymaga g\u0142\u0119bokiego rozeznania poprzedzonego modlitw\u0105 i pokut\u0105 nas wszystkich. Pomys\u0142y, \u017ce wystarczy dopu\u015bci\u0107 do w\u0142adzy wi\u0119cej \u015bwieckich, najlepiej kobiet, i zminimalizowa\u0107 rol\u0119 duchownych, s\u0105 powierzchowne i naiwne, tak jakby tylko duchowni byli \u201eska\u017ceni\u201d klerykalizmem a \u015bwieccy \u2013 w tym szczeg\u00f3lnie kobiety \u2013 pozostawali bez grzechu pierworodnego. Je\u015bli zmiana ma by\u0107 g\u0142\u0119boka i utrwalaj\u0105ca now\u0105 mentalno\u015b\u0107, kultur\u0119 przejrzysto\u015bci i troski, to trzeba zacz\u0105\u0107 od tego, o czym w li\u015bcie do Ludu Bo\u017cego pisze papie\u017c Franciszek \u2013 od postu i pokuty towarzysz\u0105cego rozeznaniu.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o nasze polskie podw\u00f3rko, to od prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych oczekuj\u0119, aby bez dalszej straty czasu podj\u0119li dzia\u0142ania naprawcze i profilaktyczne. Nie ma alternatywy dla przejrzystej i odwa\u017cnej komunikacji z wiernymi opartej na wyzwalaj\u0105cej mocy prawdy. Od medi\u00f3w oczekuj\u0119 szczero\u015bci wolnej od wybielania Ko\u015bcio\u0142a za wszelk\u0105 cen\u0119, ale te\u017c wolnej od \u201edowalania\u201d Ko\u015bcio\u0142owi. Agresja zamyka wielu w postawach obronnych a innych upewnia, \u017ce to tylko Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma problem, oddalaj\u0105c w odleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 budowanie wsz\u0119dzie kultury ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Trzeba si\u0119 nam tak anga\u017cowa\u0107 w naprawianie z\u0142a, by przezwyci\u0119\u017ca\u0107 ju\u017c i tak g\u0142\u0119bokie podzia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Ewa Kusz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u0142os krytyki Ko\u015bcio\u0142a w zwi\u0105zku z ujawnieniami przypadk\u00f3w wykorzystywania seksualnego przez niekt\u00f3rych duchownych staje si\u0119 coraz mocniejszy. Krytyka dotyczy nie tylko samych czyn\u00f3w krzywdz\u0105cych dzieci i m\u0142odzie\u017c, ale coraz wyra\u017aniej r\u00f3wnie\u017c niew\u0142a\u015bciwych dzia\u0142a\u0144 prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych a nawet ich bezczynno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c ukrywania fakt\u00f3w przez innych ksi\u0119\u017cy oraz \u015bwieckich. Skrajne narracje W przestrzeni publicznej w Polsce, […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"G\u0142os krytyki Ko\u015bcio\u0142a w zwi\u0105zku z ujawnieniami przypadk\u00f3w wykorzystywania seksualnego przez niekt\u00f3rych duchownych staje si\u0119 coraz mocniejszy. Krytyka dotyczy nie tylko samych czyn\u00f3w krzywdz\u0105cych dzieci i m\u0142odzie\u017c, ale coraz wyra\u017aniej r\u00f3wnie\u017c niew\u0142a\u015bciwych dzia\u0142a\u0144 prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych a nawet ich bezczynno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c ukrywania fakt\u00f3w przez innych ksi\u0119\u017cy oraz \u015bwieckich. Skrajne narracje W przestrzeni publicznej w Polsce,…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2295"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2301,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2295\/revisions\/2301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}