elearning-childprotection.com<\/a>) we wsp\u00f3\u0142pracy z Akademi\u0105 Ignatianum. Jest wsp\u00f3\u0142organizatork\u0105 tej konferencji.<\/p>\n\n\n\nEwa Kusz stwierdzi\u0142a, \u017ce zrozumienie zjawiska wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych wymaga nie tylko przyjrzenia si\u0119 osobistej historii \u017cycia sprawc\u00f3w, aby wnioskowa\u0107 o ewentualnych zaburzeniach, kt\u00f3re na jakim\u015b etapie mog\u0142y prowadzi\u0107 do wykorzystywania seksualnego. Refleksja powinna obj\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c uwarunkowania instytucjonalne, kt\u00f3re mog\u0105 sprzyja\u0107 wykorzystywaniu seksualnemu w Ko\u015bciele, a kt\u00f3ry wg Credo jest \u201ejeden, \u015bwi\u0119ty, powszechny i apostolski\u201d. Postawi\u0142a szereg pyta\u0144 dotycz\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci zaistnienie i trwania zjawiska nadu\u017cy\u0107 seksualnych dokonywanych przez duchownych w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n
Odpowied\u017a natury og\u00f3lnej przywo\u0142a\u0142a s\u0142owa Benedykta XVI z listu do katolik\u00f3w w Irlandii:<\/p>\n\n\n\n
\u201eW\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 na to z\u0142o\u017cy\u0142y mo\u017cemy wymieni\u0107: niew\u0142a\u015bciwe procedury stosowane przy okre\u015blaniu, czy kandydaci do kap\u0142a\u0144stwa i \u017cycia zakonnego spe\u0142niaj\u0105 konieczne do tego warunki; niewystarczaj\u0105c\u0105 formacj\u0119 ludzk\u0105, moraln\u0105, intelektualn\u0105 i duchow\u0105 w seminariach i nowicjatach; tendencj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie do przychylniejszego traktowania duchowie\u0144stwa i innych os\u00f3b obdarzonych w\u0142adz\u0105 oraz \u017ale pojmowan\u0105 trosk\u0119 o dobre imi\u0119 Ko\u015bcio\u0142a i o to, aby unika\u0107 skandali, czego skutkiem by\u0142o niestosowanie obowi\u0105zuj\u0105cych kar kanonicznych i brak ochrony godno\u015bci ka\u017cdej osoby. (\u2026) Pope\u0142niono powa\u017cne b\u0142\u0119dy w podej\u015bciu do oskar\u017ce\u0144. Rozumiem, jak bardzo by\u0142o trudno zda\u0107 sobie spraw\u0119 z rozmiaru i z\u0142o\u017cono\u015bci problemu, uzyska\u0107 rzetelne informacje i podj\u0105\u0107 s\u0142uszne decyzje w \u015bwietle rozbie\u017cnych rad ekspert\u00f3w. Mimo to trzeba przyzna\u0107, \u017ce pope\u0142niono powa\u017cne b\u0142\u0119dy w ocenie sytuacji i kierownictwie\u201d<\/p>\n\n\n\n
Przechodz\u0105c do odpowiedzi szczeg\u00f3\u0142owych E. Kusz najpierw zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na element okre\u015blony jako \u201ekultura klerykalna\u201d. Wyja\u015bni\u0142a, \u017ce cech\u0105 zasadnicz\u0105 kultury klerykalnej jest poczucie szeroko rozumianej wy\u017cszo\u015bci duchowie\u0144stwa nad reszt\u0105 ludu Bo\u017cego. Im kto\u015b ma wi\u0119ksze znaczenie po\u015br\u00f3d wybranego stanu uprzywilejowanego, to \u2013mo\u017cna tak powiedzie\u0107 \u2013 wzrasta jego uprzywilejowanie. W ten spos\u00f3b struktura hierarchiczna Ko\u015bcio\u0142a, otrzymuje obc\u0105 sobie form\u0119 uprzywilejowania i w\u0142adzy. Wzmacnia to poczucie przynale\u017cno\u015bci do \u2013 jak to formu\u0142uje M. Papesh \u2013 \u201eekskluzywnego klubu klerykalnego\u201d. Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 jest chronienie tego, co si\u0119 osi\u0105gn\u0119\u0142o, ochrona za wszelk\u0105 cen\u0119 dobrego obrazu w\u0142asnego i duchowie\u0144stwa w og\u00f3lno\u015bci;d\u0105\u017cenie, by osi\u0105gn\u0105\u0107 \u201ewy\u017cszy stopie\u0144 wtajemniczenia\u201d. Pochodn\u0105 tych d\u0105\u017ce\u0144 jest autorytarny spos\u00f3b sprawowania w\u0142adzy przez kap\u0142an\u00f3w na r\u00f3\u017cnych stopniach odpowiedzialno\u015bci we wsp\u00f3lnocie diecezjalnej, parafialnej czy w innej wsp\u00f3lnocie religijnej. Poczucie wyj\u0105tkowo\u015bci, albo \u201ewybrania\u201d, bycie w centrum uwagi sprzyja r\u00f3wnie\u017c postawom narcystycznym.<\/p>\n\n\n\n
\u201eParadoksalnie, kultura klerykalna charakteryzuje nie tylko osoby duchowne, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwieckich. Bywa, \u017ce \u015bwieccy s\u0105 bardziej klerykalni ni\u017c ksi\u0119\u017ca\u201d \u2013 zauwa\u017cy\u0142a. \u201eUwa\u017caj\u0105 oni stan kap\u0142a\u0144ski i zakonny za doskonalszy, a kap\u0142an\u00f3w\/zakonnik\u00f3w\/zakonnice z definicji za bli\u017cszych i milszych Bogu, a nawet za nieskazitelnych. Wszystko wi\u0119c to, co ksi\u0105dz robi nie podlega krytyce, gdy\u017c jest czynione \u201edla naszego dobra\u201d\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Wskaza\u0142a, \u017ce poczucie wyj\u0105tkowo\u015bci i w\u0142adzy charakteryzuj\u0105ce kultur\u0119 klerykaln\u0105 jest znacz\u0105cym czynnikiem ryzyka, je\u015bli chodzi o wykorzystanie seksualne przez duchownych.<\/p>\n\n\n\n
\u201eJe\u015bli chodzi o Polsk\u0119, to wydaje si\u0119, i\u017c mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o wci\u0105\u017c jeszcze silnym wp\u0142ywie kultury klerykalnej. Wynika ona po cz\u0119\u015bci, z roli jak\u0105, przez wieki w spo\u0142ecze\u0144stwie odgrywa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d \u2013 poiedzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Jako kolejn\u0105 przyczyn\u0119 wskaza\u0142a nieadekwatny system wychowawczy przysz\u0142ych kap\u0142an\u00f3w. \u201ePoza s\u0142abo\u015bciami systemu formacji, znacz\u0105cym instytucjonalnym czynnikiem ryzyka sprzyjaj\u0105cym, wykorzystywaniu seksualnemu ma\u0142oletnich jest klerykalny narcyzm i koresponduj\u0105ce z nim poczucie w\u0142adzy. Wykorzystanie seksualne osoby ma\u0142oletniej przez kap\u0142ana jest zawsze nadu\u017cyciem w\u0142adzy\u201d \u2013 stwierdzi\u0142a, dodaj\u0105c, \u017ce w polskim kontek\u015bcie tam, gdzie kultura klerykalna jest jeszcze silnie obecna, tam narcyzm duchownych i poczucie w\u0142adzy stanowi\u0105 wci\u0105\u017c znacz\u0105cy czynnik ryzyka.<\/p>\n\n\n\n
Prelegentka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce niejednokrotnie, gdy wykorzystanie seksualne wychodzi na jaw, okazuje si\u0119 \u017ce dla wielu os\u00f3b przest\u0119pstwo to nie by\u0142o tajemnic\u0105. Milczenie, czy brak reakcji mo\u017ce mie\u0107 wiele przyczyn. Wydaje si\u0119, \u017ce najbardziej znacz\u0105ce s\u0105 trzy: silne poczucie grupowej przynale\u017cno\u015bci, bagatelizowanie fakt\u00f3w z powodu braku wiedzy oraz dysonans poznawczy, kt\u00f3ry wynika ze sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy powo\u0142aniem kap\u0142a\u0144skim a wykorzystaniem seksualnym.<\/p>\n\n\n\n
\u201eCzasami tej niew\u0142a\u015bciwej solidarno\u015bci towarzyszy bagatelizowanie fakt\u00f3w. Mo\u017ce ono wynika\u0107 z braku wiedzy i przejawia\u0107 si\u0119 lekcewa\u017ceniem \u201edrobnych nieprawid\u0142owo\u015bci\u201d w zachowaniu, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciej s\u0105 przedmiotem kpin za plecami danego kap\u0142ana ni\u017c przyczyn\u0105 niepokoju i troski o niego. Zmow\u0119 milczenia wzmacnia r\u00f3wnie\u017c l\u0119k przed ujawnieniem b\u0142\u0119du, s\u0142abo\u015bci, problemu, gdy\u017c w \u015bwiadomo\u015bci, a niejednokrotnie jeszcze i w przekazie formacyjnym funkcjonuje idealizacja powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skiego i zakonnego. Do\u015bwiadczenie w\u0142asnego problemu, czy te\u017c b\u0142\u0119du wsp\u00f3\u0142brata<\/p>\n\n\n\n
powoduje dysonans poznawczy, czyli pe\u0142ny napi\u0119cia rozziew pomi\u0119dzy tym kim powinien by\u0107 kap\u0142an, a tym kim okazuje si\u0119, \u017ce jest.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug E. Kusz w Polsce i w innych krajach postkomunistycznych kultura milczenia ma r\u00f3wnie\u017c swoje historyczne korzenie w do\u015bwiadczeniu \u017cycia w warunkach pa\u0144stwa policyjnego.<\/p>\n\n\n\n
Jako pytanie budz\u0105ce najwi\u0119cej emocji E. Kusz wymieni\u0142a nast\u0119puj\u0105ce: Jakie czynniki sprzyja\u0142y temu, \u017ce prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni czasem przez d\u0142u\u017cszy czas nie reagowali zgodnie z wymaganiami Stolicy Apostolskiej na zg\u0142aszane im fakty wykorzystania?<\/p>\n\n\n\n
W tle tego pytania jest r\u00f3wnie\u017c pytanie o wizj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, o miejsce ofiar w tym Ko\u015bciele i ich prawo do zabrania g\u0142osu.<\/p>\n\n\n\n
W sposobie dzia\u0142ania prze\u0142o\u017conych mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa komplementarne elementy: priorytet obrony instytucji Ko\u015bcio\u0142a nad ochron\u0105 ofiar oraz nies\u0142uchanie ofiar a nawet stosowanie strategii zrzucania odpowiedzialno\u015bci na ofiary.<\/p>\n\n\n\n
Prelegentka Wskaza\u0142a na trzy zasadnicze, zachodz\u0105ce na siebie, czynniki, sprzyjaj\u0105ce nazwanej przez<\/p>\n\n\n\n
Benedykta XVI niew\u0142a\u015bciwej postawie prze\u0142o\u017conych Ko\u015bcio\u0142a: kultur\u0119 klerykaln\u0105, szczeg\u00f3lnie w aspekcie ochrony powierzonej instytucji, jak i autorytarnego sposobu sprawowania urz\u0119du, nieadekwatne przygotowanie prze\u0142o\u017conych, szczeg\u00f3lnie w zakresie formacji ludzkiej oraz zarz\u0105dzania i na brak osobistego spotkania z ofiarami.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym z\u0142emu pojmowaniu troski o dobro Ko\u015bcio\u0142a w kontek\u015bcie skandalu wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich jest spos\u00f3b pojmowania roli prze\u0142o\u017conego ko\u015bcielnego wobec kap\u0142an\u00f3w jako roli ojcowskiej. Troska i ochrona w po\u0142\u0105czeniu z naiwnym rozumieniem natury przest\u0119pstw seksualnych sprawiaj\u0105, \u017ce faktyczny sprawca zamiast kary otrzymuje kolejn\u0105 szans\u0119 np. przez zmian\u0119 plac\u00f3wki. Nierzadkie jest r\u00f3wnie\u017c my\u015blenie o ochronie wiernych przed skandalem, czyli przed informacj\u0105, \u017ce we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego s\u0105 cz\u0142onkami wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b z\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie E. Kusz poruszy\u0142a problem odpowiedniego przygotowania prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych do powierzanych im funkcji, akcentuj\u0105c m. in. znaczenie formacji ludzkiej oraz braku wiedzy. \u201ePrze\u0142o\u017conym brakuje wiedzy o skutkach wykorzystania seksualnego, jak i o strategiach sprawc\u00f3w. Po rozwi\u0105zaniach, kt\u00f3re stosowano, czy nadal si\u0119 stosuje wida\u0107 du\u017c\u0105 naiwno\u015b\u0107. Brak wiedzy t\u0142umaczy cho\u0107 nie usprawiedliwia\u201d \u2013 zauwazy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Nieadekwatna reakcja prze\u0142o\u017conych na wykorzystanie seksualne dzieci i m\u0142odzie\u017cy przez kap\u0142an\u00f3w wynika r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce rzadko kt\u00f3ry prze\u0142o\u017cony ma czas na spotkanie z osob\u0105 pokrzywdzon\u0105, by wys\u0142ucha\u0107 jej krzywdy i cierpienia.<\/p>\n\n\n\n
\u201eWydaje si\u0119, \u017ce mechanizm zwi\u0105zany z postawieniem przede wszystkim na ochron\u0119 dobrego imienia Ko\u015bcio\u0142a wyja\u015bnia wiele napi\u0119\u0107, jakich jeste\u015bmy \u015bwiadkami w Polsce. Przy negatywnym PR Ko\u015bcio\u0142a w mediach i przy wykorzystywaniu do tego r\u00f3wnie\u017c przypadk\u00f3w nadu\u017cy\u0107 seksualnych prze\u0142o\u017ceni czuj\u0105 si\u0119 bardziej zobowi\u0105zani do dzia\u0142a\u0144 w imi\u0119 obrony instytucji Ko\u015bcio\u0142a ni\u017c do ws\u0142uchania si\u0119 w g\u0142os tych cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy doznali krzywdy od duchownych\u201d \u2013 powiedzia\u0142a E. Kusz.<\/p>\n\n\n\n
Przywo\u0142a\u0142a s\u0142owa Benedykta XVI 20 grudnia 2010 r., kt\u00f3ry podsumowuj\u0105c rok kap\u0142a\u0144ski w przem\u00f3wieniu do Kurii powiedzia\u0142 m.in.:<\/p>\n\n\n\n
\u201cMusimy podj\u0105\u0107 to upokorzenie jako wo\u0142anie o prawd\u0119 i wezwanie do odnowy. Tylko prawda daje zbawienie. Musimy zapyta\u0107 samych siebie, co mo\u017cemy zrobi\u0107, aby w jak najwi\u0119kszym stopniu naprawi\u0107 wyrz\u0105dzon\u0105 niesprawiedliwo\u015b\u0107. Musimy zapyta\u0107 samych siebie, co by\u0142o b\u0142\u0119dem w naszym przepowiadaniu, w ca\u0142ym naszym sposobie uk\u0142adania \u017cycia po chrze\u015bcija\u0144sku, \u017ce mog\u0142o doj\u015b\u0107 do czego\u015b takiego. Musimy odkry\u0107 nowe zdecydowanie w wierze i czynieniu dobra. Musimy by\u0107 zdolni do pokuty. Musimy z determinacj\u0105 podejmowa\u0107 wszelkie mo\u017cliwe wysi\u0142ki w zakresie przygotowania do kap\u0142a\u0144stwa, aby na przysz\u0142o\u015b\u0107 takie rzeczy nie mog\u0142y si\u0119 wi\u0119cej wydarzy\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n
E. Kusz podkre\u015bli\u0142a, \u017ce na kryzys zwi\u0105zany z wydarzeniami wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez kap\u0142an\u00f3w nale\u017cy spojrze\u0107 z perspektywy duchowej jako na wezwanie do nawr\u00f3cenia i do odnowy tak indywidualnej, jak i instytucjonalnej. \u201eJest to jedyna droga zgodna z Ewangeli\u0105\u201d \u2013 powiedzia\u0142a. \u201eMam nadziej\u0119, \u017ce i u nas w polskim Ko\u015bciele informacje o wykorzystywaniu seksualnym kap\u0142an\u00f3w b\u0119dziemy coraz cz\u0119\u015bciej przyjmowa\u0107 w perspektywie duchowej \u2013 pytaj\u0105c si\u0119, gdzie zrobili\u015bmy b\u0142\u0105d, analizuj\u0105c go i podejmuj\u0105c konkretne drogi naprawcze.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Instytucjonalne uwarunkowania sprzyjaj\u0105ce wykorzystaniu seksualnemu w Ko\u015bciele przedstawi\u0142a Ewa Kusz, absolwentka KUL. E. Kusz jest psychologiem ze specjalizacj\u0105 w seksuologii i terapeutk\u0105. Opr\u00f3cz dwuletniego Studium Psychoterapii SPCh uko\u0144czy\u0142a studia podyplomowe z seksuologii klinicznej w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie oraz podyplomowe studia z zarz\u0105dzania zasobami ludzkimi w standardach europejskich w SGH w Warszawie. Posiada […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Instytucjonalne uwarunkowania sprzyjaj\u0105ce wykorzystaniu seksualnemu w Ko\u015bciele przedstawi\u0142a Ewa Kusz, absolwentka KUL. E. Kusz jest psychologiem ze specjalizacj\u0105 w seksuologii i terapeutk\u0105. Opr\u00f3cz dwuletniego Studium Psychoterapii SPCh uko\u0144czy\u0142a studia podyplomowe z seksuologii klinicznej w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie oraz podyplomowe studia z zarz\u0105dzania zasobami ludzkimi w standardach europejskich w SGH w Warszawie. Posiada…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2445"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2454,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2445\/revisions\/2454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}