{"id":2643,"date":"2018-11-19T14:56:00","date_gmt":"2018-11-19T12:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cod.uniwersytet.ignatianum.edu.pl\/?post_type=komentarz&p=2643"},"modified":"2023-10-17T14:56:56","modified_gmt":"2023-10-17T12:56:56","slug":"kosciol-w-polsce-w-ochronie-dzieci-i-mlodziezy-przed-przestepstwami-wykorzystania-seksualnego-analiza","status":"publish","type":"komentarz","link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/komentarz\/kosciol-w-polsce-w-ochronie-dzieci-i-mlodziezy-przed-przestepstwami-wykorzystania-seksualnego-analiza\/","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce w ochronie dzieci i m\u0142odzie\u017cy przed przest\u0119pstwami wykorzystania seksualnego [analiza]"},"content":{"rendered":"\n

Konferencja Episkopatu Polski przygotowuje Stanowisko ukazuj\u0105ce dzia\u0142ania dotycz\u0105ce ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce, kt\u00f3re ma niebawem si\u0119 ukaza\u0107. W ka\u017cdej polskiej diecezji zostanie tak\u017ce wdro\u017cony program prewencji wobec przest\u0119pstw pedofilii, a ponadto biskupi podj\u0119li decyzj\u0119 o zebraniu danych statystycznych na temat nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich, kt\u00f3rych sprawcami by\u0142y osoby duchowne. Jest to kontynuacja dzia\u0142a\u0144, jakie w tej sferze Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce podejmuje od 10 lat.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Pierwsze wytyczne okre\u015blaj\u0105ce spos\u00f3b post\u0119powania w przypadkach nadu\u017cy\u0107 seksualnych polscy biskupi przyj\u0119li w 2009 r. Zosta\u0142y one p\u00f3\u017aniej przepracowane, zgodnie z ok\u00f3lnikiem Kongregacji Nauki Wiary Stolicy Apostolskiej z 2011 r. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce w Polsce \u201dWytyczne dotycz\u0105ce wst\u0119pnego dochodzenia kanonicznego w przypadku oskar\u017ce\u0144 duchownych o czyny przeciwko sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu z osob\u0105 niepe\u0142noletni\u0105 poni\u017cej osiemnastego roku \u017cycia\u201d zosta\u0142y przyj\u0119te w 2014 r. i zaakceptowane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. W czerwcu 2017 r. Wytyczne zosta\u0142y dostosowane do zmian w polskim Kodeksie Karnym, nak\u0142adaj\u0105cym obowi\u0105zek zg\u0142aszania ka\u017cdego przypadku takiego przest\u0119pstwa do pa\u0144stwowych organ\u00f3w \u015bcigania.<\/p>\n

Skala problemu<\/strong><\/p>\n

Przest\u0119pstwa pedofilii oraz molestowania ma\u0142oletnich s\u0105 powa\u017cnym problemem spo\u0142ecznym w Polsce. Wed\u0142ug \u201eRaportu o zagro\u017ceniach bezpiecze\u0144stwa i rozwoju dzieci w Polsce. Dzieci si\u0119 licz\u0105 2017\u201d, opublikowanego przez Fundacj\u0119 Dajemy Dzieciom Si\u0142\u0119 – 12,4 proc. dzieci i m\u0142odzie\u017cy mi\u0119dzy 11 a 17 rokiem \u017cycia do\u015bwiadczy\u0142o przynajmniej jednej z form wykorzystania seksualnego. Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci informuje, \u017ce w 2017 r. z tytu\u0142u art. 200 (seksualne wykorzystanie ma\u0142oletniego) zosta\u0142o wszcz\u0119tych 2 tys. 391 post\u0119powa\u0144, a liczba stwierdzonych przest\u0119pstw wynios\u0142a \u2013 1 tys. 324. Te dane nie ods\u0142aniaj\u0105 jeszcze skali problemu. Ofiar jest prawdopodobnie znacznie wi\u0119cej, gdy\u017c jeden sprawca ma cz\u0119sto na sumieniu kilka b\u0105d\u017a kilkana\u015bcie skrzywdzonych ma\u0142oletnich os\u00f3b. Jest to wi\u0119c pal\u0105cy problem dotycz\u0105cy wszystkich \u015brodowisk, wymagaj\u0105cy adekwatnych dzia\u0142a\u0144 i budowania systemu prewencji na poziomie krajowym. <\/p>\n

Przest\u0119pstwa dokonywane na tym tle przez duchownych stanowi\u0105 prawdopodobnie niewielki promil. Ich sumaryczna liczba w skali og\u00f3lnopolskiej nie jest dotychczas znana. Wynika to ze specyfiki ko\u015bcielnej struktury, gdzie diecezja jest jednostk\u0105 o bardzo dalekiej autonomii, podlegaj\u0105c\u0105 Stolicy Apostolskiej. Dane przypadk\u00f3w z diecezji s\u0105 znane poszczeg\u00f3lnym biskupom oraz watyka\u0144skiej Kongregacji Nauki Wiary. <\/p>\n

Na dzie\u0144 dzisiejszy pi\u0119\u0107 polskich diecezji zdecydowa\u0142o si\u0119 opublikowa\u0107 dane dotycz\u0105ce skali wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych. <\/p>\n

W diecezji p\u0142ockiej w ci\u0105gu minionych 11 lat (od 31 maja 2007 r. czyli okresu pos\u0142ugi bp. Piotra Libery) 9 duchownych zosta\u0142o oskar\u017conych, \u017caden z nich nie pracuje z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105, niekt\u00f3rzy zostali usuni\u0119ci ze stanu duchownego. W omawianym okresie zosta\u0142o poszkodowanych 16 ofiar, w tym 3 poni\u017cej 15 roku \u017cycia. Ponadto biskup poinformowa\u0142 o dw\u00f3ch duchownych oskar\u017conych o takie czyny w okresie komunistycznym. <\/p>\n

Dane za okres 26 lat, czyli od momentu powstania, opublikowa\u0142a diecezja warszawsko-praska. Post\u0119powanie wszcz\u0119to wobec 12 os\u00f3b, z tego dwa nie potwierdzi\u0142y prawdziwo\u015bci zarzut\u00f3w. Z dziesi\u0119ciu spraw trzy zosta\u0142y zako\u0144czone i dotyczy\u0142y os\u00f3b pokrzywdzonych mi\u0119dzy 15. a 18. rokiem \u017cycia. Siedem spraw wci\u0105\u017c trwa.<\/p>\n

Dane za okres swej pos\u0142ugi, od grudnia 2010 r., opublikowa\u0142 biskup polowy J\u00f3zef Guzdek. W Ordynariacie by\u0142y prowadzone 3 procesy kanoniczne. Jeden zako\u0144czy\u0142 si\u0119 usuni\u0119ciem ze stanu duchownego oraz wyrokiem skazuj\u0105cym przed s\u0105dem powszechnym. Jedna sprawa zosta\u0142a wszcz\u0119ta odno\u015bnie czynu pope\u0142nionego w przesz\u0142o\u015bci. Cho\u0107 na gruncie kodeksu karnego czyn nie nosi\u0142 znamion przest\u0119pstwa, jednak stwierdzono kanoniczne przest\u0119pstwo. Ksi\u0105dz zako\u0144czy\u0142 pos\u0142ug\u0119 i nie pe\u0142ni funkcji duszpasterskich. Jedna sprawa zosta\u0142a umorzona przez prokuratur\u0119, jednak po przeprowadzeniu procesu kanonicznego duchowny zosta\u0142 odsuni\u0119ty od zada\u0144 duszpasterskich. Jedna sprawa jest w toku. <\/p>\n

Biskup opolski Andrzej Czaja w niedawnym li\u015bcie pasterskim poinformowa\u0142 o 10 ksi\u0119\u017cach oskar\u017conych w jego diecezji o wykorzystanie seksualne osoby ma\u0142oletniej: 6 spraw zako\u0144czono, 3 trwaj\u0105, 1 ksi\u0105dz zosta\u0142 uniewinniony.<\/p>\n

W diecezji pelpli\u0144skiej \u2013 jak g\u0142osi niedawny komunikat rzecznika – od 1992 r. przeprowadzono 12 post\u0119powa\u0144. W 4 przypadkach doniesienia nie zosta\u0142y potwierdzone. W jednym ksi\u0105dz zosta\u0142 wydalony ze stanu duchownego i odby\u0142 kar\u0119 wi\u0119zienia. 3 innych prowadzi\u0142o rozmowy z podtekstem erotycznym w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych z osobami w wieku 16 i 17 lat. Zostali upomnie\u0144 kanonicznie, 2 skierowano na terapi\u0119, a jeden porzuci\u0142 stan kap\u0142a\u0144ski. W jednym przypadku dochodzenie wst\u0119pne uprawdopodobni\u0142o pope\u0142nienie przest\u0119pstwa, jednak duchowny zmar\u0142. Obecnie jedna sprawa znajduje si\u0119 w Kongregacji Nauki Wiary.<\/p>\n

Przypuszcza\u0107 mo\u017cna, \u017ce w innych diecezjach skala mo\u017ce by\u0107 podobna. <\/p>\n

W komunikacie z Zebrania Plenarnego KEP w P\u0142ocku we wrze\u015bni 2018, biskupi poinformowali o podj\u0119ciu decyzji zebrania danych statystycznych na temat przypadk\u00f3w nadu\u017cy\u0107 seksualnych z ka\u017cdej diecezji. <\/p>\n

Pomoc ofiarom<\/strong><\/p>\n

Pierwszorz\u0119dnym aspektem poruszanym w Wytycznych polskiego Episkopatu jest kwestia traktowania ofiar. Szczeg\u00f3\u0142y zosta\u0142y om\u00f3wione w Aneksie nr 1. “Troska o ofiary nadu\u017cy\u0107 seksualnych to podstawowy akt sprawiedliwo\u015bci ze strony wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a, odczuwaj\u0105cej b\u00f3l i wstyd z powodu krzywdy wyrz\u0105dzonej dzieciom i m\u0142odzie\u017cy” – czytamy.<\/p>\n

Prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni (biskupi lub prze\u0142o\u017ceni prowincji zakonnych) w zwi\u0105zku z uzyskaniem informacji o przypadku nadu\u017cycia seksualnego wobec niepe\u0142noletniego, maj\u0105 obowi\u0105zek: udzielenia pomocy duchowej i psychologicznej ofierze nadu\u017cycia seksualnego, a w razie potrzeby tak\u017ce konsultacji prawnej; podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do uniemo\u017cliwienia ewentualnej kontynuacji przest\u0119pstwa i zapewnienia ofierze poczucia bezpiecze\u0144stwa oraz podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu uzdrowienie zaufania i przywr\u00f3cenie w\u0142a\u015bciwego klimatu dla kontynuacji pracy duszpasterskiej we wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej.<\/p>\n

Osoba lub komisja przyjmuj\u0105ca zg\u0142oszenie od ofiary b\u0105d\u017a jej opiekun\u00f3w prawnych ma zapewni\u0107 \u201emaksymalne poczucie bezpiecze\u0144stwa, okaza\u0107 wol\u0119 \u017cyczliwego wys\u0142uchania i przyj\u0119cia prawdy oraz upewni\u0107 w przekonaniu, \u017ce osoby, ujawniaj\u0105c swoje cierpienie, pomagaj\u0105 te\u017c Ko\u015bcio\u0142owi w przywr\u00f3ceniu naruszonego \u0142adu moralnego\u201d.<\/p>\n

Ponadto ofierze nadu\u017cycia seksualnego, kt\u00f3r\u0105 jest osoba niepe\u0142noletnia, pomoc duchowa i psychologiczna powinna by\u0107 udzielana w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z rodzicami lub opiekunami prawnymi, a w przypadku ofiary poni\u017cej 15. roku \u017cycia za wyra\u017an\u0105 ich zgod\u0105. Pomoc ta winna obj\u0105\u0107 tak\u017ce osoby z najbli\u017cszego otoczenia ofiary, w szczeg\u00f3lno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w jej rodziny.<\/p>\n

Koordynator KEP i delegaci ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong><\/p>\n

W czerwcu 2013 r. Konferencja Episkopatu Polski powo\u0142a\u0142a na szczeblu og\u00f3lnokrajowym koordynatora ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3rym zosta\u0142 jezuita o. Adam \u017bak. Zakres jego obowi\u0105zk\u00f3w jest bardzo szeroki. Jest to m.in. szkolenie delegat\u00f3w oraz wspieranie dzia\u0142a\u0144 os\u00f3b odpowiedzialnych za prewencj\u0119 w ko\u015bcielnych jednostkach organizacyjnych oraz w grupach dzie\u0142 wychowawczych i o\u015bwiatowych; wypracowanie standard\u00f3w jako\u015bci w zakresie prewencji i ich upowszechnianie; opracowanie i rozw\u00f3j og\u00f3lnopolskich program\u00f3w szkoleniowych jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142praca z mediami w celu tworzenia przychylnej atmosfery dla ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przed wykorzystaniem seksualnym, w skali ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Dzi\u0119ki inicjatywie krajowego koordynatora ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w ka\u017cdej polskiej diecezji i w ka\u017cdym wi\u0119kszym zgromadzeniu zakonnym zosta\u0142 wyznaczony i przygotowany delegat ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Jest to osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zg\u0142osze\u0144 o wykorzystaniu seksualnym ma\u0142oletnich przez osob\u0119 duchown\u0105 i za wskazanie pomocy psychologicznej, prawnej i duszpasterskiej. W ca\u0142ej Polsce jest ich 80. Nazwiska i dane kontaktowe widniej\u0105 na wi\u0119kszo\u015bci stron diecezjalnych, a pe\u0142na lista oraz baza danych kontaktowych znajduje si\u0119 na stronie Centrum Ochrony Dziecka. Opr\u00f3cz delegat\u00f3w, zosta\u0142o wyznaczonych 69 wyspecjalizowanych duszpasterzy gotowych do pomocy duchowo-duszpasterskiej pokrzywdzonym oraz ich rodzinom, gdy takiej sobie \u017cycz\u0105. <\/p>\n

Centrum Ochrony Dziecka <\/strong><\/p>\n

Z inicjatywy ks. Adama \u017baka, w marcu 2014 r. przy Akademii Ignatianum w Krakowie powsta\u0142o Centrum Ochrony Dziecka. Do podstawowych zada\u0144 COD nale\u017cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 szkoleniowa i wychowawcza w zakresie psychologicznym, pedagogicznym i duchowym w tematyce zwi\u0105zanej z wykorzystywaniem seksualnym ma\u0142oletnich oraz opracowanie i rozw\u00f3j program\u00f3w prewencji i wzor\u00f3w dobrych praktyk dla r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk duszpasterskich, formacyjnych i wychowawczych, aby pom\u00f3c im w tworzeniu bezpiecznych \u015brodowisk dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie ze szkoleniami delegat\u00f3w i duszpasterzy wyznaczonych przez prze\u0142o\u017conych, COD rozpocz\u0119\u0142o systematyczne szkolenia dla ksi\u0119\u017cy diecezjalnych i zakonnych pracuj\u0105cych w duszpasterstwie. \u201eWci\u0105\u017c jeste\u015bmy zapraszani przez biskup\u00f3w i prze\u0142o\u017conych zakonnych. W wielu miejscach przyjmuje si\u0119 taki model, \u017ce szkolenie w zakresie ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy staje si\u0119 sta\u0142ym elementem formacji po \u015bwi\u0119ceniach. R\u00f3wnie\u017c wiele seminari\u00f3w diecezjalnych i zakonnych realizuje programy szkole\u0144 dla kleryk\u00f3w \u2013 wyja\u015bnia o. \u017bak w rozmowie z KAI. W ten spos\u00f3b dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci COD przeszkolonych zosta\u0142o do tej pory oko\u0142o 3 tys. os\u00f3b, kt\u00f3re na co dzie\u0144 zajmuj\u0105 si\u0119 edukacj\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142pracy z Akademi\u0105 Ignatianum, w 2016 r. COD zainicjowa\u0142o specjalistyczne studia podyplomowe z profilaktyki przemocy seksualnej wobec dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Podczas trwaj\u0105cych 3 semestry zaj\u0119\u0107, studenci ucz\u0105 si\u0119 zapobiegania, rozpoznawania i w\u0142a\u015bciwego reagowania na przemoc w rodzinach, szko\u0142ach oraz plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych, a tak\u017ce w innych grupach formalnych i nieformalnych pracuj\u0105cych z dzie\u0107mi. W pa\u017adzierniku 2018 roku ruszy\u0142a druga edycja studi\u00f3w.<\/p>\n

System prewencji<\/strong><\/p>\n

Biskupi przyj\u0119li tak\u017ce odr\u0119bny dokument o zasadach prewencji wobec przypadk\u00f3w pedofilii, jakie mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 w Ko\u015bciele. Dokument zosta\u0142 uchwalony podczas 365. zebrania plenarnego KEP, 10-11 czerwca 2014 r. <\/p>\n

Now\u0105 jako\u015bci\u0105, jak\u0105 wnosi ten dokument, jest zobowi\u0105zanie r\u00f3\u017cnego rodzaju ko\u015bcielnych jednostek wychowawczych oraz grup duszpasterskich dzieci i m\u0142odzie\u017cy do opracowania i stosowania procedur prewencji nadu\u017cy\u0107 seksualnych, co podlega\u0142oby kontroli. Te standardy s\u0105 obecnie opracowywane i wprowadzane stopniowo przy wsp\u00f3\u0142udziale os\u00f3b i grup zaanga\u017cowanych w prac\u0119 z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105.<\/p>\n

W dokumencie przypomina si\u0119, \u017ce “wszystkie nadrz\u0119dne ko\u015bcielne struktury duszpasterstwa dzieci i m\u0142odzie\u017cy, organizacje katolickie, zrzeszenia dzie\u0142 wychowawczych i o\u015bwiatowych prowadzone przez jednostki organizacyjne Ko\u015bcio\u0142a, powinny przyj\u0105\u0107 i wdra\u017ca\u0107 konkretne regu\u0142y, formy i struktury prewencji odpowiednie dla r\u00f3\u017cnych zakres\u00f3w i form pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 oraz dla r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w odpowiedzialno\u015bci organizacyjnej za t\u0119 prac\u0119”.<\/p>\n

Diecezjalne programy prewencji<\/strong><\/p>\n

Na zebraniu Rady Biskup\u00f3w Diecezjalnych na Jasnej G\u00f3rze 25 sierpnia 2018 r, zapad\u0142a decyzja, \u017ce w ka\u017cdej polskiej diecezji zostanie opracowany i wdro\u017cony w \u017cycie program prewencji przed przest\u0119pstwami wykorzystywania dzieci i m\u0142odzie\u017cy na tle seksualnym. W ka\u017cdej diecezji ma powsta\u0107 specjalny zesp\u00f3\u0142 zajmuj\u0105cych si\u0119 prewencj\u0105. Zreszt\u0105 niekt\u00f3re diecezje ju\u017c je posiadaj\u0105, np. rzeszowska, radomska czy warszawsko-praska. Decyzja ta zosta\u0142a potwierdzona dodatkowo na zebraniu plenarnym Episkopatu w P\u0142ocku, 26 wrze\u015bnia br. <\/p>\n

Wszystkie metropolie i diecezje zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 przygotowa\u0107 specjalny program, okre\u015blaj\u0105cy zasady profilaktyki w zakresie ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Programy obejm\u0105 poszczeg\u00f3lne sektory pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105, a wi\u0119c duszpasterstwo rodzin, wydzia\u0142y katechetyczne, szko\u0142y i przedszkola katolickie, wydzia\u0142y duszpasterskie, Caritas, seminaria duchowne i formacj\u0119 permanentn\u0105 kap\u0142an\u00f3w.<\/p>\n

\u201eChodzi o to, by ksi\u0119\u017ca i \u015bwieccy wzajemnie si\u0119 uwra\u017cliwiali na problem ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy, na krzywd\u0119 ofiar\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 abp Wojciech Polak, prymas Polski i przewodnicz\u0105cy Komisji Duchowie\u0144stwa. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest tak\u017ce budowanie takiego systemu, w kt\u00f3rym m\u0142odzi b\u0119d\u0105 czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie.<\/p>\n

Analogiczne programy prewencji maj\u0105 powsta\u0107 w ka\u017cdym zgromadzeniu zakonnym prowadz\u0105cym prac\u0119 wychowawcz\u0105 b\u0105d\u017a edukacyjn\u0105. \u2013 Chodzi o to, aby ci wszyscy, kt\u00f3rzy w danej diecezji lub zakonie maj\u0105 kontakt z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105, potrafili w\u0142a\u015bciwie w r\u00f3\u017cnych sytuacjach dzia\u0142a\u0107, je\u015bli dostrzegliby jakiekolwiek zagro\u017cenia \u2013 wyja\u015bni\u0142 prymas Polski.<\/p>\n

Profilaktyka i dzia\u0142ania na etapie formacji kap\u0142a\u0144skiej<\/strong><\/p>\n

Trzeci z kolei aneks Wytycznych wskazuje na te elementy w programie formacji do kap\u0142a\u0144stwa, kt\u00f3re w kontek\u015bcie tej problematyki s\u0105 istotne z punktu widzenia profilaktyki. Przypomina si\u0119, \u017ce w formacji do kap\u0142a\u0144stwa “nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciwego traktowania i prze\u017cywania sfery seksualnej oraz umiej\u0119tnego przygotowania do \u017cycia w czysto\u015bci i celibacie”. Ponadto “kszta\u0142towanie w\u0142a\u015bciwej to\u017csamo\u015bci seksualnej powinno dokonywa\u0107 si\u0119 przez \u015bwiadom\u0105 akceptacj\u0119 tej sfery i ukierunkowanie jej na g\u0142\u0119bsz\u0105 integracj\u0119 ze sfer\u0105 emocjonaln\u0105 i duchow\u0105”.<\/p>\n

Przypomina si\u0119, \u017ce “droga do rozeznania ewentualnych trudno\u015bci w sferze seksualnej powinna rozpoczyna\u0107 si\u0119 ju\u017c w momencie przyjmowania kandydata do seminarium lub zakonu”. Wobec tego zg\u0142aszaj\u0105cy si\u0119 kandydat powinien przej\u015b\u0107 stosowne badanie psychologiczne, pog\u0142\u0119biony wywiad oraz test, kt\u00f3re pozwol\u0105 jego formatorom zorientowa\u0107 si\u0119 co do poziomu dojrza\u0142o\u015bci seksualnej oraz wyst\u0119powania ewentualnych zaburze\u0144.<\/p>\n

Do seminarium duchownego lub instytutu zakonnego nie nale\u017cy przyjmowa\u0107 kandydat\u00f3w, u kt\u00f3rych stwierdzono “wyst\u0119powanie zaburze\u0144 w sferze seksualnej, w tym g\u0142\u0119boko zakorzenionej orientacji homoseksualnej”.<\/p>\n

Nast\u0119pnie, na etapie formacji, przedmiotem wyk\u0142ad\u00f3w i konferencji powinna by\u0107 tak\u017ce tematyka zwi\u0105zana z “kszta\u0142towaniem dojrza\u0142ej seksualno\u015bci”. Nale\u017cy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 w kierownictwie duchowym oraz w innych dzia\u0142aniach s\u0142u\u017c\u0105cych rozwojowi \u017cycia duchowego.<\/p>\n

Ponadto “kandydaci do kap\u0142a\u0144stwa lub \u017cycia zakonnego powinni otrzyma\u0107 konieczn\u0105 wiedz\u0119 w zakresie odpowiedzialno\u015bci na forum ko\u015bcielnym i pa\u0144stwowym, za przest\u0119pstwa przeciwko sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu, w szczeg\u00f3lno\u015bci pope\u0142nione z osobami niepe\u0142noletnimi, a tak\u017ce w zakresie obowi\u0105zuj\u0105cych procedur przewidzianych w prawie powszechnym i w prawie lokalnym w odniesieniu do kontaktu z ofiarami nadu\u017cy\u0107 seksualnych, pope\u0142nionych przez duchownych”.<\/p>\n

W aneksie podkre\u015bla si\u0119 tak\u017ce potrzeb\u0119 skutecznej prewencji w zakresie ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przed ewentualnymi przest\u0119pstwami w tej sferze. Zaznacza si\u0119, \u017ce “prewencja nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zaanga\u017cowania Ko\u015bcio\u0142a w prac\u0119 z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105”.<\/p>\n

Pedofilia – jeden z najci\u0119\u017cszych grzech\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Nadu\u017cycia seksualne wobec nieletnich Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje za ci\u0119\u017ckie grzechy, domagaj\u0105ce si\u0119 jednoznacznych sankcji o charakterze dyscyplinarnym wobec os\u00f3b, kt\u00f3rym udowodniono pope\u0142nienie takich czyn\u00f3w – czytamy w Wytycznych polskiego Episkopatu. <\/p>\n

Dokument Episkopatu stwierdza jednoznacznie, \u017ce “osoby winne narusze\u0144 praw dzieci i m\u0142odzie\u017cy, niezale\u017cnie od pe\u0142nionej funkcji lub urz\u0119du [w Ko\u015bciele], zostan\u0105 poci\u0105gni\u0119te do odpowiedzialno\u015bci zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi normami ustanowionymi przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105 przy poszanowaniu prawa obowi\u0105zuj\u0105cego w Polsce”. <\/p>\n

Procedury \u015bcigania podejrzanych<\/strong><\/p>\n

Wytyczne Episkopatu przewiduj\u0105, \u017ce kiedy zg\u0142oszone przest\u0119pstwo wykorzystania seksualnego osoby ma\u0142oletniej zostaje uznane za prawdopodobne, to w\u00f3wczas biskup (je\u015bli chodzi o ksi\u0119dza diecezjalnego) b\u0105d\u017a prze\u0142o\u017cony zakonny (je\u015bli chodzi o zakonnika) powinien natychmiast poinformowa\u0107 Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, a konkretnie Kongregacj\u0119 Nauki Wiary – aby sprawie nadano bieg. Ponadto od lipca 2017 r. istnieje obowi\u0105zek zg\u0142oszenia tej sprawy pa\u0144stwowemu wymiarowi sprawiedliwo\u015bci. Aneks nr 2 Wytycznych precyzuje ten obowi\u0105zek w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: “W przypadku gdy z tre\u015bci zg\u0142oszenia wynika mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia czynu zabronionego, opisanego w art. 197 \u00a7 3 lub 4 kk, art. 198 kk, art. 200 kk, a doniesienie mo\u017cna uzna\u0107 za wiarygodne, prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny zawiadamia za po\u015brednictwem wyznaczonego pe\u0142nomocnika w\u0142a\u015bciwy organ powo\u0142any do \u015bcigania przest\u0119pstw”. Nie ma takiego obowi\u0105zku, je\u015bli prze\u0142o\u017cony ko\u015bcielny posiada wiedz\u0119, \u017ce organy \u015bcigania zosta\u0142y ju\u017c powiadomione o czynie zabronionym.<\/p>\n

Pierwszym etapem post\u0119powania kanonicznego (wewn\u0105trzko\u015bcielnego) po zg\u0142oszeniu jest dochodzenie wst\u0119pne, prowadzone na szczeblu diecezji b\u0105d\u017a zakonu. Jego celem jest ustalenie czy dane przest\u0119pstwo jest lub nie jest prawdopodobne. Od ustalenia prawdopodobie\u0144stwa dalsze post\u0119powanie toczy si\u0119 pod kontrol\u0105 Stolicy Apostolskiej, aby zapewni\u0107 skuteczno\u015b\u0107 dalszego post\u0119powania i unikn\u0105\u0107 jakiegokolwiek \u201etuszowania\u201d. <\/p>\n

Na dalszym etapie ustanawiany jest ko\u015bcielny trybuna\u0142, kt\u00f3ry, je\u015bli przest\u0119pstwo zosta\u0142o udowodnione, orzeka o rodzaju i wysoko\u015bci kary. <\/p>\n

Kary ko\u015bcielne<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o kary kanoniczne, to najpowa\u017cniejsz\u0105 z nich jest wydalenie ze stanu duchownego. Mo\u017ce to by\u0107 te\u017c kara zawieszenia w pos\u0142udze kap\u0142a\u0144skiej na okre\u015blony okres, ograniczenia pos\u0142ugi, zakazu kontakt\u00f3w z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105, itp. <\/p>\n

Dokumenty ko\u015bcielne \u2013 zar\u00f3wno Stolicy Apostolskiej jak i przyj\u0119te przez Konferencj\u0119 Episkopatu Polski \u2013 wskazuj\u0105 te\u017c na potrzeb\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a pa\u0144stwem w zakresie \u015bcigania tego rodzaju przest\u0119pstw. W zwi\u0105zku z tym duchowny, kt\u00f3ry dopu\u015bci\u0142 si\u0119 przest\u0119pstwa nadu\u017cycia seksualnego wobec ma\u0142oletniego poni\u017cej 15. roku \u017cycia, jest zagro\u017cony podw\u00f3jn\u0105 kar\u0105 \u2013 jedn\u0105 ze strony kanonicznego porz\u0105dku prawnego (tu tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy ofiara nie uko\u0144czy\u0142a 18. roku \u017cycia), drug\u0105 ze strony prawa pa\u0144stwowego, kt\u00f3rego zapis\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 przestrzega. Ko\u015bcielne regulacje prawne s\u0105 bardziej restrykcyjne od pa\u0144stwowych. Ochrona obejmuje nie tylko osoby do 15. roku \u017cycia, jak w prawie pa\u0144stwowym, ale tak\u017ce osoby, kt\u00f3re nie uko\u0144czy\u0142y 18 roku \u017cycia. <\/p>\n

O radykalnej postawie Ko\u015bcio\u0142a \u015bwiadczy r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce niezale\u017cnie od rygorystycznego traktowania duchownych, kt\u00f3rzy ulegli tego rodzaju przest\u0119pstwom, w czerwcu 2016 r. papie\u017c Franciszek wyda\u0142 motu proprio \u201eCome una madre amorevole\u201d nakazuj\u0105ce karanie biskup\u00f3w i prze\u0142o\u017conych zakonnych w sytuacjach, kiedy udowodni si\u0119 im ukrywanie sprawc\u00f3w pedofilii. Definiuje w nim odpowiedzialno\u015b\u0107 biskup\u00f3w, eparch\u00f3w katolickich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich i innych duchownych, sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele lokalnym, za niepodejmowanie dzia\u0142a\u0144 w razie zaistnienia przypadk\u00f3w wykorzystania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych. Motu proprio opr\u00f3cz procedur okre\u015bla tak\u017ce kary dla biskup\u00f3w i prze\u0142o\u017conych, a\u017c do usuni\u0119cia z urz\u0119du.<\/p>\n

Liturgia pokutna<\/strong><\/p>\n

Poniewa\u017c dla Ko\u015bcio\u0142a sprawa wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez osoby duchowne ma nie tylko wymiar prawno-karny i spo\u0142eczny, ale r\u00f3wnie\u017c moralno-duchowy, st\u0105d zaproszenie do modlitwy pokutnej. Ma ona, jak napisa\u0142 Franciszek w Li\u015bcie do Ludu Bo\u017cego, \u201erozbudzi\u0107 sumienia, solidarno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie na rzecz kultury ochrony oraz m\u00f3wienia \u00abnigdy wi\u0119cej\u00bb wszelkim rodzajom i formom nadu\u017cy\u0107\u201d.<\/p>\n

Przewodnicz\u0105cy KEP abp Stanis\u0142aw G\u0105decki wystosowa\u0142 specjalny komunikat na temat modlitwy i pokuty w intencji ofiar pedofilii w dn. 3 marca 2017 r. \u201eKonieczne jest g\u0142\u0119bokie rozeznanie duchowe i wsp\u00f3lnotowy rachunek sumienia. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o cierpieniu os\u00f3b, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y molestowania seksualnego \u2013 ze strony duchownych czy \u015bwieckich \u2013 i wznosi\u0107 wsp\u00f3lnie modlitw\u0119 przeb\u0142agania za niegodziwe czyny wobec nich pope\u0142nione. Fakt, \u017ce zosta\u0142y one pope\u0142nione tak\u017ce przez ludzi Ko\u015bcio\u0142a staje si\u0119 dla nas wyrzutem sumienia i przynagleniem do podj\u0119cia pokuty i czyn\u00f3w mi\u0142osierdzia\u201d \u2013 napisa\u0142.<\/p>\n

Pierwsza tego typu liturgia pokutna w Polsce odby\u0142a si\u0119 w czerwcu 2014 r. w jezuickiej Bazylice Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa w Krakowie w ramach mi\u0119dzynarodowej konferencji nt. \u201eJak rozumie\u0107 i adekwatnie odpowiedzie\u0107 na wykorzystanie seksualne ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele\u201d. W czasie modlitwy, w kt\u00f3rej uczestniczyli m. in. Nuncjusz Apostolski abp Celestino Migliore oraz Prymas Polski abp Wojciech Polak, przewodnicz\u0105cy liturgii bp Piotr Libera powiedzia\u0142: \u201eZawstydzeni i skruszeni prosimy o przebaczenie. Prosimy Boga i prosimy ludzi skrzywdzonych przez kap\u0142an\u00f3w!\u201d<\/p>\n

Marcin Przeciszewski, ks. Piotr Studnicki \/ Warszawa<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Konferencja Episkopatu Polski przygotowuje Stanowisko ukazuj\u0105ce dzia\u0142ania dotycz\u0105ce ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce, kt\u00f3re ma niebawem si\u0119 ukaza\u0107. W ka\u017cdej polskiej diecezji zostanie tak\u017ce wdro\u017cony program prewencji wobec przest\u0119pstw pedofilii, a ponadto biskupi podj\u0119li decyzj\u0119 o zebraniu danych statystycznych na temat nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich, kt\u00f3rych sprawcami by\u0142y osoby duchowne. Jest to kontynuacja dzia\u0142a\u0144, […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Konferencja Episkopatu Polski przygotowuje Stanowisko ukazuj\u0105ce dzia\u0142ania dotycz\u0105ce ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Polsce, kt\u00f3re ma niebawem si\u0119 ukaza\u0107. W ka\u017cdej polskiej diecezji zostanie tak\u017ce wdro\u017cony program prewencji wobec przest\u0119pstw pedofilii, a ponadto biskupi podj\u0119li decyzj\u0119 o zebraniu danych statystycznych na temat nadu\u017cy\u0107 seksualnych wobec nieletnich, kt\u00f3rych sprawcami by\u0142y osoby duchowne. Jest to kontynuacja dzia\u0142a\u0144,…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2643"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2643\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2646,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2643\/revisions\/2646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}