{"id":2958,"date":"2019-06-28T08:54:00","date_gmt":"2019-06-28T06:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cod.uniwersytet.ignatianum.edu.pl\/?post_type=komentarz&p=2958"},"modified":"2023-10-18T08:55:50","modified_gmt":"2023-10-18T06:55:50","slug":"zak-sj-jestesmy-na-poczatku-drogi-do-oczyszczenia","status":"publish","type":"komentarz","link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/komentarz\/zak-sj-jestesmy-na-poczatku-drogi-do-oczyszczenia\/","title":{"rendered":"\u017bak SJ | Jeste\u015bmy na pocz\u0105tku drogi do oczyszczenia"},"content":{"rendered":"\n

Przyczyny wykorzystywania seksualnego w Ko\u015bciele s\u0105 takie same jak w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie ma \u017cadnych innych powod\u00f3w. Zawsze odnosz\u0105 nas do osobistej historii danej osoby. O skali wykorzystywania ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele i o sposobach walki z kryzysem z O. Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski, rozmawia Kamil Sikora.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W mediach pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne teorie wskazuj\u0105ce, co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 wykorzystywania seksualnego nieletnich przez duchownych. Dlaczego w\u0142a\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 si\u0119 \u201ebezpieczn\u0105 przystani\u0105\u201d dla tego typu nadu\u017cy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyczyny wykorzystywania seksualnego w Ko\u015bciele s\u0105 takie same jak w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie ma \u017cadnych innych powod\u00f3w. Zawsze odnosz\u0105 nas do osobistej historii danej osoby. Wszystkie teorie wskazuj\u0105cego na jedn\u0105 przyczyn\u0119 tego zjawiska to prymitywny wyraz t\u0119sknoty za poszukiwaniem prostych rozwi\u0105za\u0144 w mocno skomplikowanym \u015bwiecie. Wi\u0119c nie celibat jako taki ani sk\u0142onno\u015bci homoseksualne. Teza ta znajduje przekonuj\u0105ce dowody w badaniach klinicznych uwzgl\u0119dnionych przez ameryka\u0144ski raport John Jay College.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy sprawc\u00f3w wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich mamy do czynienia z problemami zwi\u0105zanymi z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 psychoseksualn\u0105. Na te deficyty wp\u0142ywa oczywi\u015bcie: spo\u0142ecze\u0144stwo, kultura, \u015brodowisko i relacje z innymi osobami. Niema\u0142y wp\u0142yw ma tak\u017ce do\u015bwiadczona w przesz\u0142o\u015bci przemoc, w tym r\u00f3wnie\u017c przemoc seksualna. Trudno podwa\u017cy\u0107 wnioski z tego raportu, bo dotyczy\u0142 on ponad 10 tysi\u0119cy sprawc\u00f3w w przeci\u0105gu 52 lat. Sam mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwiedzenia dw\u00f3ch klinik, w kt\u00f3rych by\u0142y diagnozowane i leczone setki ksi\u0119\u017cy sprawc\u00f3w. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie zrobi\u0142a na mnie informacja, przekazana przez kierownika jednej z nich, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci z tych ksi\u0119\u017cy mo\u017cna by\u0142o skutecznie pom\u00f3c, zanim pope\u0142nili przest\u0119pstwo.<\/p>\n\n\n\n

Skoro mo\u017cna by\u0142o pom\u00f3c, to dlaczego tego nie zrobiono?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kryzys, kt\u00f3rego obecnie jeste\u015bmy \u015bwiadkami, jasno wskazuje na jedn\u0105, bardzo wa\u017cn\u0105 okoliczno\u015b\u0107. Zawiod\u0142a formacja duchownych. Nie jest to wniosek specjalnie odkrywczy, wystarczy si\u0119gn\u0105\u0107 do diagnozy papie\u017ca Benedykta XVI zawartej w li\u015bcie do Ko\u015bcio\u0142a irlandzkiego z 19 marca 2010 roku. Emerytowany papie\u017c podkre\u015bla tam, \u017ce formacja kap\u0142a\u0144ska zawiod\u0142a we wszystkich istotnych wymiarach: ludzkim, intelektualnym, moralnym i duchowym. Papie\u017c Benedykt XVI ma racj\u0119. \u015awiat si\u0119 zmienia\u0142 \u2013 byli\u015bmy \u015bwiadkami rewolucji obyczajowej, seksualnej, kulturowej \u2013 a formacja seminaryjna nie podlega\u0142a \u017cadnym istotnym zmianom.<\/p>\n\n\n\n

Poza tym sprawcy tych przest\u0119pstw, g\u0142\u00f3wnie w latach 70. XX w., to byli ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rych formacja mia\u0142a pocz\u0105tek w ni\u017cszych seminariach, gdzie nie by\u0142o \u017cadnej edukacji seksualnej. Z kolei w wy\u017cszych seminariach rz\u0105dzi\u0142 regulamin sprzyjaj\u0105cy postawom konformistycznym zamiast uwewn\u0119trznieniu warto\u015bci. W\u0142a\u015bnie dlatego tak istotna jest porz\u0105dna formacja w seminarium, aby na jak najwcze\u015bniejszym etapie diagnozowa\u0107 problemy emocjonalne przysz\u0142ych ksi\u0119\u017cy i im pom\u00f3c zintegrowa\u0107 podstawowe wymiary osobowo\u015bci ze \u015bwiatem wyznawanych warto\u015bci w dojrza\u0142ym projekcie \u017cycia, nie kieruj\u0105c si\u0119 przy tym oczekiwaniem, by jak najwi\u0119cej z nich dosz\u0142o do \u015bwi\u0119ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto wskazuje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wnym problemem jest celibat. To prawda?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Celibat prze\u017cywany przez niedojrza\u0142ego cz\u0142owieka b\u0119dzie oczywi\u015bcie zwi\u0119ksza\u0142 poziom ryzyka. Z drugiej strony, je\u015bli popatrzymy na skal\u0119 pedofilii w przekroju ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, okazuje si\u0119, \u017ce s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej m\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105cy regularne relacje seksualne \u2013 z \u017conami czy konkubinami. Osoby zobowi\u0105zane do przestrzegania celibatu to ledwie u\u0142amek. Po drugie, gdyby rzeczywi\u015bcie celibat stanowi\u0142 najwi\u0119kszy problem, to ko\u015bcio\u0142y protestanckie by\u0142yby wolne od nadu\u017cy\u0107 seksualnych. A nie s\u0105 \u2013 co wi\u0119cej, w cz\u0119\u015bci z nich skala jest podobna. Wystarczy poda\u0107 przyk\u0142ady pochodz\u0105ce z Niemiec, Australii czy Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n

Typowo polskim problemem wydaje si\u0119 klerykalizm. Ksi\u0105dz \u2013 szczeg\u00f3lnie na prowincji \u2013 pe\u0142ni cz\u0119sto specyficzn\u0105 rol\u0119. Przestaje by\u0107 namiestnikiem Chrystusa, a zaczyna funkcjonowa\u0107 jak g\u0142\u00f3wny organizator \u017cycia spo\u0142ecznego. Czy autorytet wiejskiego proboszcza to du\u017cy problem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi przeprowadzi\u0107 powa\u017cn\u0105 refleksj\u0119 nad tym zagadnieniem. To nie jest tylko i wy\u0142\u0105cznie jaka\u015b \u0142atka przyklejona przez osoby nieprzychylne Ko\u015bcio\u0142owi. To r\u00f3wnie\u017c diagnoza papie\u017ca Benedykta XVI. W spo\u0142ecze\u0144stwach zawsze istnia\u0142y osoby o uprzywilejowanej pozycji. Do tej grupy oczywi\u015bcie zaliczali si\u0119, i nadal si\u0119 zaliczaj\u0105, ksi\u0119\u017ca. I to nie tylko w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba sobie otwarcie powiedzie\u0107, \u017ce ta kwestia jest zwi\u0105zana z teologi\u0105 kap\u0142a\u0144stwa, czyli z wiar\u0105. \u017baden sakrament nie u\u015bwi\u0119ca automatycznie. Sakrament to \u0142aska i od cz\u0142owieka zale\u017cy, jak on z t\u0105 \u0142ask\u0105 b\u0119dzie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142. Ponadto samo przyj\u0119cie kap\u0142a\u0144stwa nie powinno przek\u0142ada\u0107 si\u0119 automatycznie na autorytet i status spo\u0142eczny. Na to trzeba sobie zapracowa\u0107. Je\u015bli najpierw jest instytucja, a potem cz\u0142owiek, to \u0142atwo pojawia si\u0119 skaza na wierze.<\/p>\n\n\n\n

I mamy p\u00f3\u017aniej do czynienia z takimi skandalami jak na przyk\u0142ad w Irlandii, gdzie miejscowi notable, a wi\u0119c ksi\u0105dz, policjant i prokurator stworzyli sitw\u0119 \u2013 kryli si\u0119 nawzajem i strzegli swoich pozycji. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce kilkana\u015bcie zakon\u00f3w w tym kraju, kt\u00f3re mierzy\u0142y si\u0119 z problemem nadu\u017cy\u0107, zebra\u0142o mi\u0119dzy sob\u0105 du\u017ce pieni\u0105dze na odszkodowania dla ofiar, ale pod warunkiem, \u017ce ofiary te nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y podawa\u0107 nazwisk sprawc\u00f3w i \u2013 uwaga \u2013 tak\u017ce urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych. Tylko pod takim warunkiem mog\u0142y otrzyma\u0107 odszkodowanie. Wszyscy mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 skali nadu\u017cy\u0107, a mimo to do ko\u0144ca chronili si\u0119 nawzajem. W\u0142a\u015bnie tak wygl\u0105daj\u0105 skutki klerykalizmu i z takim klerykalizmem, kt\u00f3ry jest nadu\u017cyciem w\u0142adzy i sumienia, trzeba walczy\u0107, r\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Stolica Apostolska oraz polski Episkopat dysponuj\u0105 jasno okre\u015blonymi procedurami. S\u0105 niewystarczaj\u0105ce, czy po prostu nie dzia\u0142aj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cemy mie\u0107 najlepsze procedury, ale same w sobie nie gwarantuj\u0105 rozwi\u0105zania problemu. Potrzebna jest jeszcze dobra wola i spory wysi\u0142ek. Z drugiej strony mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce procedury si\u0119 sprawdzaj\u0105, poniewa\u017c s\u0105 stosowane. Jednak w tego typu sytuacjach mamy do czynienia z osobami skrzywdzonymi, zranionymi i to wymaga nie tylko znajomo\u015bci prawa i jego procedur, lecz tak\u017ce empatii, du\u017cego zrozumienia cz\u0142owieka. Tego nie da si\u0119 zadekretowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze inny problem \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 prze\u0142o\u017conych. Prawo tworzone przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 jest wprowadzane i przestrzegane (mniej lub bardziej skutecznie) przez lokalnych prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych. W niedawnej historii mieli\u015bmy przypadek du\u017cego kraju, w kt\u00f3rym skuteczne procedury prewencji i karania sprawc\u00f3w zosta\u0142y uchwalone w taki spos\u00f3b, aby chroni\u0107 biskup\u00f3w przed odpowiedzialno\u015bci\u0105. To przyk\u0142ad Stan\u00f3w Zjednoczonych z pocz\u0105tku XXI w. Za wz\u00f3r mo\u017cna uzna\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Irlandii, gdzie nie ma ju\u017c ani jednego biskupa ordynariusza z tamtego okresu. Wszyscy zostali zdymisjonowani lub poproszeni o ust\u0105pienie z urz\u0119du.<\/p>\n\n\n\n

Jak wyt\u0142umaczy\u0107 liczne przyk\u0142ady biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy tolerowali takie zachowania?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ludzie, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas byli u w\u0142adzy i wdra\u017cali te procedury, sami mieli solidnie obci\u0105\u017cone sumienia. G\u0142o\u015bnym przyk\u0142adem jest by\u0142y arcybiskup Waszyngtonu, Theodore Edgar McCarrick<\/a>, kt\u00f3ry zosta\u0142 w lutym tego roku wydalony ze stanu kap\u0142a\u0144skiego przez papie\u017ca Franciszka. W Stanach Zjednoczonych wiele zawdzi\u0119czamy raportowi \u0142awy przysi\u0119g\u0142ych Pensylwanii<\/a>, kt\u00f3ry bazowa\u0142 na ko\u015bcielnych dokumentach. Dokument ten ujawni\u0142 szerok\u0105 skal\u0119 ra\u017c\u0105cych zaniedba\u0144, czasem naiwno\u015bci, g\u0142upoty czy wr\u0119cz stosowania fa\u0142szywej interpretacji teologicznej. Niekt\u00f3rzy biskupi s\u0105dzili, \u017ce przyjmuj\u0105c ksi\u0119dza-pedofila do nast\u0119pnej diecezji, ratuj\u0105 jego kap\u0142a\u0144stwo. Ale czyim kosztem? Oczywi\u015bcie, w nowym miejscu problem najcz\u0119\u015bciej si\u0119 powtarza\u0142. Symbolem tego typu zachowa\u0144 jest kardyna\u0142 Bernard Law<\/a>, kt\u00f3ry przez lata kierowania archidiecezj\u0105 bosto\u0144sk\u0105 ukrywa\u0142 przest\u0119pstwa seksualne wielu ksi\u0119\u017cy, przyjmuj\u0105c ich wcze\u015bniej z innych diecezji i z zakon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Czego polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce nauczy\u0107 si\u0119 z do\u015bwiadcze\u0144 innych pa\u0144stw, gdzie wybucha\u0142y skandale zwi\u0105zane z wykorzystywaniem nieletnich przez duchownych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trzeba wymaga\u0107. Pierwsze skandale mia\u0142y miejsce w krajach anglosaskich (USA, UK, Irlandia), p\u00f3\u017aniej wybucha\u0142y r\u00f3wnie\u017c na kontynencie europejskim, nast\u0119pnie w Australii i w Afryce. My\u015bl\u0119, \u017ce op\u00f3r, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c w Polsce jest widoczny, stopniowo b\u0119dzie topnia\u0142. Ignorancja jest pewn\u0105 form\u0105 uprzedzenia \u2013 pomniejsza si\u0119 skal\u0119 problemu i doszukuje jakich\u015b ukrytych zamiar\u00f3w, zw\u0142aszcza tego, \u017ce ofiarom chodzi o pieni\u0105dze. Faktycznie, w ko\u0144cu zaczyna chodzi\u0107 o pieni\u0105dze \u2013 pami\u0119tajmy o skali wyp\u0142acanych odszkodowa\u0144 w Stanach Zjednoczonych (do 2009 r. tylko ofiarom molestowania przez ameryka\u0144skich ksi\u0119\u017cy wyp\u0142acono 2,6 mld dolar\u00f3w \u2013 przyp. red.). Prze\u0142o\u017ceni tych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w s\u0105 sobie sami winni, bo wcze\u015bniej to oni w trakcie prywatnych negocjacji z adwokatami ofiar ustalali rynkowe ceny, \u017ceby \u201ekupi\u0107\u201d ich milczenie i w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0107 skandali.<\/p>\n\n\n\n

Po obejrzeniu filmu Sekielskich mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 naszych biskup\u00f3w mo\u017ce nie wierzy\u0107 w Boga. Tuszuj\u0105 z\u0142o, przek\u0142adaj\u0105 swoje interesy nad dobro Ludu Bo\u017cego, chroni\u0105 siebie nawzajem. Dlaczego \u017caden z nich nie doczeka\u0142 si\u0119 jeszcze dymisji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce s\u0105 wierz\u0105cy. Natomiast niekt\u00f3rzy mog\u0105 nie wierzy\u0107, \u017ce ponios\u0105 jakie\u015b konsekwencje za swoje b\u0142\u0119dne decyzje oparte na fa\u0142szywej skali warto\u015bci. W tej chwili sytuacja jest ju\u017c klarowna (od 1 czerwca wchodz\u0105 w \u017cycie nowe przepisy \u2013 przyp. red.). Po raporcie z Pensylwanii i po skandalu w Chile papie\u017c zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce ustanowione w 2016 r. procedury s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. Te obecne rozwi\u0105zania zosta\u0142y zaproponowane przez kard. B. Cupicha ju\u017c w trakcie watyka\u0144skiego szczytu, jaki odby\u0142 si\u0119 w lutym tego roku. To pokazuje, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 uczy si\u0119 skutecznie i zaadresowa\u0142 te kwestie konkretnie.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec marca opublikowano wyniki kwerendy dotycz\u0105cej wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich w polskim Ko\u015bciele. Wynika z niej, \u017ce w latach 1990-2018 zg\u0142oszono 382 przypadki nadu\u017cy\u0107. Czy dokument pokazuje skal\u0119 problemu w naszym kraju?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. I to z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, przest\u0119pstwa seksualne na szkod\u0119 ma\u0142oletnich s\u0105 bardzo ukryte i ich wykrywalno\u015b\u0107 jest \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 znacznie ograniczona. Ofiary zwyczajnie boj\u0105 si\u0119 i wstydz\u0105 m\u00f3wi\u0107, co je spotka\u0142o. Badania pokazuj\u0105 dodatkowo, \u017ce najwi\u0119kszy odsetek tych przest\u0119pstw ma miejsce w rodzinach. Chodzi nie tyle o pokrewie\u0144stwo, co o wi\u0119zy zaufania, kt\u00f3rymi ofiara jest sp\u0119tana. Podobny mechanizm nadu\u017cycia zaufania spotykamy w Ko\u015bciele i w innych organizacjach.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, ka\u017cda instytucja stara si\u0119 dba\u0107 o swoj\u0105 reputacj\u0119. Dominuje obawa, \u017ce skandal j\u0105 zrujnuje i zaszkodzi jej misji, je\u015bli zostanie ujawniony. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 elitarna Odenwaldschule<\/a> w Niemczech. Dziennik \u201eFrankfurter Allgemeine Zeitung\u201d w roku 2010 ujawni\u0142 trwaj\u0105cy przez lata skandal seksualny, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamieciony pod dywan pod koniec lat 90. W pe\u0142ni \u015bwiadomie postanowiono powr\u00f3ci\u0107 tam do praktykowanego i teoretyzowanego w staro\u017cytnej Grecji modelu wychowania dorastaj\u0105cych ch\u0142opc\u00f3w do cn\u00f3t obywatelskich i \u017co\u0142nierskich za pomoc\u0105 inicjacji seksualnej przez doros\u0142ego \u201ekochaj\u0105cego\u201d. Niekt\u00f3rzy wychowawcy w internacie byli w pewnym sensie \u201ekochankami\u201d uczni\u00f3w i uczennic. To wszystko by\u0142o \u201enaukowo\u201d argumentowane i uzasadniane! Dopiero po ujawnieniu skandalu w 2010 r. rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 oczyszczanie instytucji i rozliczanie jej smutnej przesz\u0142o\u015bci. Dopiero wtedy osoby pokrzywdzone o\u015bmieli\u0142y si\u0119 opowiedzie\u0107 o swoim dramacie. Ostatecznie szko\u0142a i internat zosta\u0142y zamkni\u0119te w 2015 roku.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce po premierze filmu Sekielskich mo\u017ce by\u0107 podobnie, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jednak, \u017ce w Ko\u015bciele nigdy nie teoretyzowano ani nie usprawiedliwiano inicjacji seksualnej ma\u0142oletnich ch\u0142opc\u00f3w i dziewczynek przez wychowawc\u00f3w lub opiekun\u00f3w. Ochrona instytucji kosztem os\u00f3b poszkodowanych jest jednak wsp\u00f3lna.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego przyj\u0119to w\u0142a\u015bnie ten okres? Co z poprzednimi latami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W okresie komunistycznym wiedz\u0119 o tego typu przest\u0119pstwach po otrzymaniu zg\u0142oszenia od osoby poszkodowanej lub jej opiekun\u00f3w mogli posiada\u0107 zasadniczo tylko prze\u0142o\u017ceni i jakie\u015b bardzo w\u0105skie grono doradc\u00f3w. W tamtych warunkach za\u0142atwiano te sprawy po cichu, bez rozg\u0142osu, \u201eprodukuj\u0105c\u201d jak najmniej dokument\u00f3w, ale co r\u00f3wnie istotne: wtedy nie by\u0142o te\u017c obowi\u0105zku powiadamiania Stolicy Apostolskiej, wi\u0119c wszystko zostawa\u0142o w gestii prze\u0142o\u017conych lokalnych. Wprawdzie prawo istnia\u0142o i takiemu duchownemu grozi\u0142o nawet wydalenie ze stanu duchownego, ale prawda jest taka, \u017ce rzadko stosowano si\u0119 do tych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Skoro mamy odpowiednie prawo w Ko\u015bciele, a prawo pa\u0144stwowe r\u00f3wnie\u017c reguluje te kwestie, to mo\u017ce problemu nale\u017cy poszukiwa\u0107 w niedoskona\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy? To Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie chce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z prokuratur\u0105 czy odwrotnie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zaleca wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z organami \u015bcigania. W roku 2011 zapisano to w li\u015bcie ok\u00f3lnym Kongregacji Nauki Wiary. W Wytycznych KEP zapisano obowi\u0105zek zapoznania si\u0119 i uwzgl\u0119dnienia ustale\u0144 pa\u0144stwowego wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Dzi\u0119ki temu, je\u015bli posiada si\u0119 dost\u0119p do akt sprawy i do dowod\u00f3w, to nie trzeba ponownie przeprowadza\u0107 ca\u0142ego post\u0119powania, ale mo\u017cna je wykorzysta\u0107 w trakcie procesu kanonicznego. Ta wsp\u00f3\u0142praca powinna by\u0107 dzisiaj czym\u015b oczywistym, co jasno wynika z wytycznych Stolicy Apostolskiej.<\/p>\n\n\n\n

Problem polega na tym, \u017ce poruszamy si\u0119 w tym obszarze jak s\u0142o\u0144 w sk\u0142adzie porcelany i to dotyczy zar\u00f3wno delegat\u00f3w, jak i przedstawicieli kurii oraz prokuratury \u2013 czasem zamiast wsp\u00f3\u0142pracy spotykamy si\u0119 z utrudnianiem dzia\u0142a\u0144. Prokurator, zamiast skontaktowa\u0107 si\u0119 z delegatem, kt\u00f3ry ma wiedz\u0119 w danej sprawie i od niego uzyska\u0107 informacje, to przysy\u0142a policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 zarekwirowa\u0107 akta sprawy. To nie jest przyjazna wsp\u00f3\u0142praca. Raczej zak\u0142ada si\u0119, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 si\u0119 sprawy tuszowa\u0107. Znowu wracamy do problemu dotycz\u0105cego procedur i tego, jak b\u0119d\u0105 one realizowane w praktyce. Podobnie ma si\u0119 rzecz przy wsp\u00f3\u0142pracy Ko\u015bcio\u0142a z pa\u0144stwem. Nie nale\u017cy jednak spraw demonizowa\u0107. Znam osobiste relacje biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy nie narzekaj\u0105 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z prokuratur\u0105. W uzasadnionych przypadkach bez problemu otrzymuj\u0105 wgl\u0105d w akta sprawy. To istotne, poniewa\u017c pomaga omin\u0105\u0107 podw\u00f3jnego przes\u0142uchiwania ofiary, co zawsze jest bardzo dla niej trudne.<\/p>\n\n\n\n

Jak wiedza naukowa na temat wykorzystywania seksualnego nieletnich wp\u0142ywa na rozumienie tego problemu w\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzisiejsza wiedza w zakresie wykorzystywania seksualnego jest niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksza ni\u017c kilkana\u015bcie czy kilkadziesi\u0105t lat temu. Mimo to w Polsce nadal jeste\u015bmy do ty\u0142u. Ignorancja w tym temacie jest ogromna. Brakuje fachowc\u00f3w. Powracaj\u0105 u nas stare nawyki, \u017ceby rozwi\u0105zywa\u0107 problemy przez zaostrzanie prawa karnego. A przecie\u017c mo\u017cna zapobiega\u0107 \u2013 badania pokaza\u0142y, \u017ce blisko 80% sprawc\u00f3w mo\u017cna by\u0142o pom\u00f3c! Innymi s\u0142owy, mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015bci nadu\u017cy\u0107, poniewa\u017c by\u0142y one zwi\u0105zane z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 psychoseksualn\u0105 sprawc\u00f3w. My dopiero do takiej wiedzy dojrzewamy.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0119\u017cko jest te\u017c s\u0105dzi\u0107 ludzi na podstawie tego, co dzisiaj wiemy. Pierwsze badania dotycz\u0105ce syndromu dziecka krzywdzonego w sferze seksualno\u015bci, to jest druga po\u0142owa lat 70. XX wieku. Dla asymilacji i rozwoju wiedzy, przeprowadzenia szerokich bada\u0144 ca\u0142o\u015bciowych i cz\u0105stkowych czasami potrzeba wielu lat. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce u nas, z racji obowi\u0105zuj\u0105cego przez dziesi\u0119ciolecia systemu politycznego, wszystkie te procesy zachodzi\u0142y wolniej. Nawet je\u015bli te problemy by\u0142y opisywane, to nikt nie przejmowa\u0142 si\u0119 ofiarami. Poza tym z zasady w systemie socjalistycznym nie by\u0142o miejsca na tego typu s\u0142abo\u015bci. Prawie nikt w\u00f3wczas nie rozumia\u0142, \u017ce to oznacza wp\u0142yw na ca\u0142e \u017cycie ofiary. To nie jest usprawiedliwienie, lecz pr\u00f3ba zrozumienia skali wyzwania i trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec chcia\u0142bym zapyta\u0107 o aspekt religijny problemu, o kt\u00f3rym rozmawiamy. Czy w tych nadu\u017cyciach seksualnych <\/strong>\u2013 dotykaj\u0105cych przecie\u017c najbardziej bezbronnych <\/strong>\u2013 mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 te\u017c jakiego\u015b wymiaru teologicznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym ca\u0142ym kryzysie dotykaj\u0105cym Ko\u015bci\u00f3\u0142 wida\u0107 jak z\u0142o spenetrowa\u0142o wewn\u0119trzny \u015bwiat wiary. To diagnoza Benedykta XVI. Teologia moralna naucza: nie ma grzechu bez skutk\u00f3w spo\u0142ecznych. Tutaj, przy tym skandalu, wida\u0107 bardzo wyra\u017anie, jak z\u0142o sprawi\u0142o, \u017ce niekt\u00f3rym ca\u0142kowicie zmieni\u0142a si\u0119 hierarchia warto\u015bci. To, co mia\u0142o by\u0107 na pierwszym miejscu, czyli godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, przegrywa z instytucj\u0105. Nie jest prawd\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest drog\u0105 dla cz\u0142owieka. Drog\u0105 jest Chrystus. Oczywi\u015bcie, zwi\u0105zek Chrystusa z Ko\u015bcio\u0142em jest istotny, ale to nie jest to\u017csamo\u015b\u0107. To jest wyznanie, kt\u00f3re wskazuje, \u017ce zawiedli\u015bmy w tym, co jest misj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. To bardzo g\u0142\u0119boki problem wiary.<\/p>\n\n\n\n

Irlandka, Marie Collins, kt\u00f3ra by\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Papieskiej Komisji ds. Ochrony Nieletnich, opisywa\u0142a w 2012 r. podczas rzymskiego sympozjum \u201eKu Uzdrowieniu i Odnowie\u201d, \u017ce jej \u015bwiat si\u0119 za\u0142ama\u0142 zupe\u0142nie, poniewa\u017c nie do\u015b\u0107, \u017ce zosta\u0142a skrzywdzona i wykorzystana przez ksi\u0119dza, to kiedy posz\u0142a z tym do miejscowego biskupa, utraci\u0142a przekonanie, \u017ce traktowanie prawa moralnego jako nadrz\u0119dnego jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cech\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Post\u0119powanie biskupa pozbawi\u0142o j\u0105 resztek szacunku do przyw\u00f3dc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, bo jej oprawca by\u0142 chroniony, mimo i\u017c w\u0142adze diecezji o wszystkim wiedzia\u0142y. Czym to t\u0142umaczy\u0107? To zepsuty owoc wiary, rozumianej nie jako dar \u0142aski, ale jako odpowied\u017a cz\u0142owieka, kt\u00f3remu z\u0142o wywr\u00f3ci\u0142o hierarchi\u0119 warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Klub Jagiello\u0144ski<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przyczyny wykorzystywania seksualnego w Ko\u015bciele s\u0105 takie same jak w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie ma \u017cadnych innych powod\u00f3w. Zawsze odnosz\u0105 nas do osobistej historii danej osoby. O skali wykorzystywania ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele i o sposobach walki z kryzysem z O. Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski, rozmawia Kamil Sikora. W […]","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"acf":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/author\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Przyczyny wykorzystywania seksualnego w Ko\u015bciele s\u0105 takie same jak w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie ma \u017cadnych innych powod\u00f3w. Zawsze odnosz\u0105 nas do osobistej historii danej osoby. O skali wykorzystywania ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele i o sposobach walki z kryzysem z O. Adamem \u017bakiem SJ, koordynatorem ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przy Konferencji Episkopatu Polski, rozmawia Kamil Sikora. W…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2958"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz"}],"about":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/komentarz"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2964,"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/komentarz\/2958\/revisions\/2964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cod.ignatianum.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}