Raport w sprawie kariery by\u0142ego kardyna\u0142a McCarricka pokazuje naocznie jak bardzo pos\u0142uga papieska w og\u00f3le \u2013 nie tylko Jana Paw\u0142a II \u2013 by\u0142a i jest nara\u017cona na manipulacje ze strony ludzi nieuczciwych, w tym tak\u017ce ze strony wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w odpowiedzialnych np. za przeprowadzanie procedur wy\u0142aniania i powo\u0142ywania os\u00f3b na wysokie stanowiska w ko\u015bcio\u0142ach lokalnych i w Watykanie \u2013 m\u00f3wi KAI ks. Adam \u017bak SJ.<\/p>\n\n\n\n
Wyja\u015bnia, \u017ce \u201elist McCarricka skierowany do papieskiego sekretarza w odpowiednim momencie procesu decyzyjnego o obsadzeniu stolicy arcybiskupiej w Waszyngtonie by\u0142 mo\u017cliwy tylko dlatego, \u017ce kto\u015b bior\u0105cy udzia\u0142 w tym procesie, czy to w Rzymie, czy w USA, np. w nuncjaturze, zdradzi\u0142 sekret papieski\u201d.<\/p>\n\n\n\n
A na marginesie pojawiaj\u0105cych si\u0119 zarzut\u00f3w wobec Jana Paw\u0142a II, dodaje, \u017ce \u201eJan Pawe\u0142 II ju\u017c w pierwszym okresie swego pontyfikatu wytyczy\u0142 now\u0105 lini\u0119 wobec problemu wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych i dokona\u0142 swego rodzaju rewolucji w Ko\u015bciele w odpowiedzi na ten kryzys. Wobec zarzut\u00f3w, \u017ce Jan Pawe\u0142 \u201ezamiata\u0142 te sprawy pod dywan\u201d, koordynator ds. ochrony dzieci m\u0142odzie\u017cy o\u015bwiadcza stanowczo, \u017ce \u201enie s\u0105 to zarzuty prawdziwe\u201d i nast\u0119pnie omawia szczeg\u00f3\u0142owo dokonania Jana Paw\u0142a II w na polu walki z wykorzystywaniem seksualnym ma\u0142oletnich w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n
KAI: Stolica Apostolska we wtorek 10 listopada opublikowa\u0142a raport dotycz\u0105cy by\u0142ego kardyna\u0142a Theodore\u2019a McCarricka. Ukazuje on w jaki spos\u00f3b temu jednemu z najwi\u0119kszych oszust\u00f3w w historii Ko\u015bcio\u0142a, uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 w b\u0142\u0105d dos\u0142ownie niemal wszystkich, samego Jana Paw\u0142a II nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c. Cho\u0107 z raportu wynika jasno, \u017ce Jan Pawe\u0142 II mianowa\u0142 McCarricka arcybiskupem Waszyngtonu nic nie wiedz\u0105c o jego sk\u0142onno\u015bciach homoseksualnych b\u0105d\u017a wykorzystywaniu ma\u0142oletnich, to pojawiaj\u0105 si\u0119 komentarze, i\u017c rzekomo raport ten jest dowodem na to, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Jan Pawe\u0142 II \u201ezamiata\u0142 pod dywan\u201d i by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 ukrywaj\u0105c\u0105 te przest\u0119pstwa w Ko\u015bciele. Co w istocie pokazuje raport w tej kwestii?<\/strong><\/p>\n\n\n\n O. Adam \u017bak SJ<\/strong>: Raport w sprawie kariery by\u0142ego kardyna\u0142a McCarricka pokazuje naocznie jak bardzo pos\u0142uga papieska w og\u00f3le \u2013 nie tylko Jana Paw\u0142a II \u2013 by\u0142a i jest nara\u017cona na manipulacje ze strony ludzi nieuczciwych, w tym tak\u017ce ze strony wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w odpowiedzialnych np. za przeprowadzanie procedur wy\u0142aniania i powo\u0142ywania os\u00f3b na wysokie stanowiska w ko\u015bcio\u0142ach lokalnych i w Watykanie. Wydaje si\u0119, \u017ce Jan Pawe\u0142 II mia\u0142 szczeg\u00f3lnego pecha zar\u00f3wno za \u017cycia, jak i teraz po \u015bmierci. Wspomn\u0119 tylko spraw\u0119 austriackiego kard. Hermanna Gro\u00ebra, metropolity Wiednia, czy pod niekt\u00f3rymi wzgl\u0119dami podobn\u0105 do niej spraw\u0119 abp. Paetza. Obydwaj do ko\u0144ca brn\u0119li w zaprzeczenia, a\u017c zostali zmuszeni do odej\u015bcia. Raport dotycz\u0105cy kariery McCarricka ujawnia co\u015b, co prawdopodobnie tak\u017ce w tych dw\u00f3ch nominacjach odgrywa\u0142o niema\u0142\u0105 rol\u0119, tzn. k\u0142amstwa i nierespektowanie regu\u0142 obowi\u0105zuj\u0105cych przy nominacjach biskupich.<\/p>\n\n\n\n List McCarricka skierowany do papieskiego sekretarza w odpowiednim momencie procesu decyzyjnego o obsadzeniu stolicy arcybiskupiej w Waszyngtonie by\u0142 mo\u017cliwy tylko dlatego, \u017ce kto\u015b bior\u0105cy udzia\u0142 w tym procesie, czy to w Rzymie, czy w USA, np. w nuncjaturze, zdradzi\u0142 sekret papieski. Kto\u015b z wtajemniczonych musia\u0142 poinformowa\u0107 McCarrica o dw\u00f3ch rzeczach obj\u0119tych tym sekretem, o kt\u00f3rych on nie mia\u0142 prawa wiedzie\u0107 w tym momencie. Tzn. o tym, \u017ce jest na li\u015bcie kandydat\u00f3w do Waszyngtonu i \u017ce do Stolicy Apostolskiej dotar\u0142y powa\u017cne podejrzenia dotycz\u0105ce jego niemoralnego \u017cycia. Tylko ta zdrada sekretu t\u0142umaczy list, w kt\u00f3rym McCarrick twierdzi, \u017ce nigdy i z nikim nie z\u0142ama\u0142 przyrzecze\u0144 celibatu. Przyczyn\u0105 b\u0142\u0119du Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry w ko\u0144cu powo\u0142a\u0142 McCarricka do Waszyngtonu, nie by\u0142o tylko k\u0142amstwo McCarricka, lecz tak\u017ce fa\u0142szywe \u015bwiadectwa 3 biskup\u00f3w ameryka\u0144skich, kt\u00f3rzy \u2013 jak to ujawnia raport watyka\u0144skiego Sekretariatu Stanu \u2013 wbrew znanym sobie faktom, w zarz\u0105dzonym przez Jana Paw\u0142a II dochodzeniu po\u015bwiadczyli nieprawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Oszustwo McCarricka wprowadzaj\u0105ce Jana Paw\u0142a II w b\u0142\u0105d, mog\u0142a mie\u0107 tak daleko id\u0105ce skutki, bo nie dochowali sekretu ci, kt\u00f3rzy odpowiadali za rzetelne prowadzenie procedur nominacyjnych i k\u0142amali \u015bwiadkowie, kt\u00f3rzy byli ich uczestnikami. W \u015bwietle raportu \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Jana Paw\u0142a II wobec przewrotno\u015bci ludzkiej i karygodnych zaniedba\u0144 instytucjonalnych broni si\u0119 skutecznie. Raport pokazuje, \u017ce \u015bwi\u0119ty papie\u017c nikogo nie os\u0105dza\u0142 pochopnie i samowolnie, tylko ufa\u0142 procedurom obowi\u0105zuj\u0105cym w Ko\u015bciele i je stosowa\u0142, ufaj\u0105c ludziom, kt\u00f3rzy byli wyznaczeni do ich przeprowadzenia. Komentarze, kt\u00f3re z Jana Paw\u0142a II i jego osobistego sekretarza czyni\u0105 uczestnikami przest\u0119pstwa s\u0105 po prostu niegodne.<\/p>\n\n\n\n KAI: Skoncentrujmy si\u0119 na dzia\u0142aniach Jana Paw\u0142a II w odpowiedzi na kryzys wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych, kt\u00f3ry ujawniony zosta\u0142 w Ko\u015bciele w ko\u0144cu ubieg\u0142ego stulecia, i stopniowo ogarnia\u0142 r\u00f3\u017cne kraje. Na czym polega\u0142a odpowied\u017a Jana Paw\u0142a II i czym charakteryzowa\u0142 si\u0119 jego pontyfikat w tym wzgl\u0119dzie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Jan Pawe\u0142 II ju\u017c w pierwszym okresie swego pontyfikatu zaproponowa\u0142 now\u0105 lini\u0119 wobec problemu wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez duchownych i dokona\u0142 swego rodzaju rewolucji. Kodeks prawa kanonicznego (KPK) promulgowany przez niego w 1983 r. stwierdza w kanonie 1395, \u017ce \u00abDuchowny, kt\u00f3ry w inny spos\u00f3b wykroczy\u0142 przeciw sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu, je\u015bli jest to po\u0142\u0105czone z u\u017cyciem przymusu lub gr\u00f3\u017ab, albo publicznie lub z osob\u0105 ma\u0142oletni\u0105 poni\u017cej lat szesnastu, powinien by\u0107 ukarany sprawiedliwymi karami, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c w razie potrzeby wydalenia ze stanu duchownego\u00bb. Zgodnie z KPK z 1983 r. procesy wobec sprawc\u00f3w mia\u0142y by\u0107 przeprowadzane w diecezjach. Natomiast do Stolicy Apostolskiej mog\u0142y by\u0107 wnoszone dopiero apelacje od wyrok\u00f3w s\u0105dowych wydanych przez trybuna\u0142y diecezjalne, a konkretnie do Roty Rzymskiej.<\/p>\n\n\n\n Praktyka jednak pokaza\u0142a, \u017ce lokalne episkopaty mia\u0142y trudno\u015b\u0107 w stosowaniu tego prawa i z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w go nie stosowa\u0142y. Jan Pawe\u0142 II zacz\u0105\u0142 sobie z tego zdawa\u0107 spraw\u0119 co najmniej od pocz\u0105tku lat 90, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce powo\u0142a\u0142 komisj\u0119 ekspert\u00f3w, aby przestudiowa\u0142a, jak skuteczniej stosowa\u0107 normy prawa kanonicznego. Chodzi\u0142o szczeg\u00f3lnie o sytuacj\u0119 w Stanach Zjednoczonych. Owocem pracy tej komisji by\u0142 indult, jakiego w 1994 r. Jan Pawe\u0142 II udzieli\u0142 biskupom ameryka\u0144skim z USA. Indult mia\u0142 uruchomi\u0107 oczyszczaj\u0105c\u0105 prac\u0119 w Ko\u015bciele, ale nie przez to, \u017ce stanowi\u0142 jakie\u015b nowe normy, chocia\u017c niekt\u00f3re zmienia\u0142, lecz przede wszystkim przez to, \u017ce zamierzy\u0142 sko\u0144czy\u0107 z unikaniem proces\u00f3w wobec sprawc\u00f3w tych przest\u0119pstw, i wreszcie zacz\u0105\u0107 stosowa\u0107 przewidziane przez prawo kary \u2013 a\u017c do wydalenia ze stanu duchownego w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n\n\n\n Indult stanowi\u0142, \u017ce procesy kanoniczne mia\u0142y by\u0107 wszczynane natychmiast po zg\u0142oszeniu przest\u0119pstwa i faktycznie akceptowa\u0142 zasad\u0119 \u201ezero tolerancji\u201d. Mia\u0142o to oznacza\u0107, \u017ce ka\u017cdy ksi\u0105dz sprawca wykorzystania seksualnego osoby ma\u0142oletniej przed 18. rokiem \u017cycia \u2013 po procesie kanonicznym \u2013 mia\u0142 by\u0107 wydalany ze stanu duchownego. Ponadto czas przedawnienia zosta\u0142 wyd\u0142u\u017cony do dziesi\u0119ciu lat, liczonych od uko\u0144czenia przez ofiar\u0119 osiemnastego roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Indult z 1994 r. dla Stan\u00f3w Zjednoczonych zosta\u0142 w 1996 r. rozszerzony na Irlandi\u0119. Jednak Jan Pawe\u0142 II musia\u0142 sobie szybko zda\u0107 spraw\u0119 z tego, \u017ce zmiany regulacji kanonicznych przez indulty dla Ko\u015bcio\u0142\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych krajach nie rozwi\u0105\u017c\u0105 problemu obecnego w Ko\u015bciele powszechnym.<\/p>\n\n\n\n KAI: Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 W Ko\u015bciele tym czasie np. w USA trwa\u0142a \u201ezmowa milczenia\u201d, na dodatek op\u0142acana coraz to wi\u0119kszymi sumami odszkodowa\u0144 negocjowanych po cichu z ofiarami. Problem bagatelizowano z r\u00f3\u017cnych przyczyn, m. in. z powodu braku fachowej wiedzy nt. skutk\u00f3w wykorzystywania seksualnego dzieci. S\u0105dzono tak\u017ce, \u017ce aby problem rozwi\u0105za\u0107, wystarczy terapia kap\u0142ana-sprawcy, po\u0142\u0105czona ze zmian\u0105 \u015brodowiska. Wielu biskup\u00f3w, na czele z arcybiskupem Bostonu kard. Bernardem Law i jego poprzednikiem, uwa\u017ca\u0142o, \u017ce kieruj\u0105c ksi\u0119dza-sprawc\u0119 na terapi\u0119 i przenosz\u0105c go po cichu w inne miejsce \u2013 ratowali jego kap\u0142a\u0144stwo. Zreszt\u0105 takie opinie wydawali w\u00f3wczas czo\u0142owi psycholodzy. To nie ofiary przest\u0119pstw by\u0142y na pierwszym miejscu, tylko wizerunek instytucji oraz dobro sprawcy.<\/p>\n\n\n\n Analiza historii kryzysu w Ko\u015bciele w Stanach Zjednoczonych \u2013 i tak\u017ce w innych krajach pokazuje, \u017ce nie jest to kryzys \u201ctechniczny\u201d, jaki\u015b b\u0142\u0105d w sztuce, powi\u0105zany z ewentualn\u0105, i tylko do pewnego stopnia wyt\u0142umaczaln\u0105 ignorancj\u0105 nt. sposobu dzia\u0142ania sprawc\u00f3w oraz d\u0142ugotrwa\u0142ych skutk\u00f3w dla ofiar, tylko, \u017ce jest to kryzys strukturalny zwi\u0105zany z odwr\u00f3ceniem hierarchii warto\u015bci. Bowiem miejsce cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 \u201cdrog\u0105 Ko\u015bcio\u0142a\u201d, zaj\u0119\u0142a instytucja i jej wizerunek publiczny. Taka by\u0142a w gruncie rzeczy diagnoza sformu\u0142owana przez Benedykta XVI wiele lat p\u00f3\u017aniej w li\u015bcie pasterskim do katolik\u00f3w w Irlandii z 19 marca 2010 r. A jeszcze dosadniej zosta\u0142a ona powt\u00f3rzona w jego tek\u015bcie napisanym na emeryturze i opublikowanym 11 kwietnia 2019 r. pt. \u201cKo\u015bci\u00f3\u0142 a skandal wykorzystywania seksualnego\u201d. Diagnoza ta ods\u0142ania kryzys wiary i klerykalne (korporacyjne) rozumienie Ko\u015bcio\u0142a oraz chronienie za wszelk\u0105 cen\u0119 kap\u0142a\u0144stwa, kt\u00f3re w \u017cyciu sprawc\u00f3w by\u0142o wypalone, martwe.<\/p>\n\n\n\n Ponadto \u2013 nie tylko w USA \u2013 przez lata w Ko\u015bciele dominowa\u0142o relatywizowanie w\u0142asnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych w wykorzystywaniem seksualnym ma\u0142oletnich, bo \u201cgdzie indziej jest gorzej\u201d. Taka mentalno\u015b\u0107 przyczyni\u0142a si\u0119 do tego, \u017ce ten \u201ewrz\u00f3d\u201d \u015blimaczy\u0142 si\u0119 przez lata.<\/p>\n\n\n\n KAI: Jak na t\u0119 szalenie trudn\u0105 sytuacj\u0119 reagowa\u0142 Jan Pawe\u0142 II?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Wobec takiego traktowania tego problemu przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 w poszczeg\u00f3lnych krajach, Jan Pawe\u0142 II by\u0142 coraz mocniej przekonany, \u017ce konieczna jest odpowied\u017a globalna z decyduj\u0105cym udzia\u0142em Stolicy Apostolskiej. Dlatego w pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w 2001 r. og\u0142osi\u0142 nowy, prze\u0142omowy dokument w postaci listu apostolskiego motu proprio \u201eSacramentorum sanctitatis tutela\u201d (O ochronie \u015bwi\u0119to\u015bci sakrament\u00f3w). Zawiera\u0142 on \u201eNormae de gravioribus delictis\u201d (Normy o najci\u0119\u017cszych przest\u0119pstwach) i zast\u0119powa\u0142 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w Ko\u015bciele instrukcj\u0119 \u201eCrimen sollicitationis\u201d z 1922 r. Przest\u0119pstwo wykorzystania seksualnego osoby ma\u0142oletniej poni\u017cej osiemnastego roku \u017cycia, kt\u00f3rego dopu\u015bci\u0142 si\u0119 duchowny, zosta\u0142o wtedy w\u0142\u0105czone do nowej listy najci\u0119\u017cszych przest\u0119pstw kanonicznych zastrze\u017conych Kongregacji Nauki Wiary, a ka\u017cdy taki przypadek, maj\u0105cy przynajmniej cechy prawdopodobie\u0144stwa, nakaza\u0142 zg\u0142asza\u0107 do tej\u017ce Kongregacji. Dalsze post\u0119powanie mia\u0142o by\u0107 prowadzone wedle jej wskaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n Ponadto nowy dokument okre\u015bla\u0142 wyra\u017anie tryb post\u0119powania w sprawach o przest\u0119pstwo przeciw sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu, pope\u0142nione przez duchownego na szkod\u0119 osoby poni\u017cej osiemnastego roku \u017cycia, czyli przest\u0119pstwo wykorzystania seksualnego osoby ma\u0142oletniej. Czyny te zosta\u0142y uznane za najci\u0119\u017csze przest\u0119pstwa jakich mo\u017ce dopu\u015bci\u0107 si\u0119 kap\u0142an, na r\u00f3wni z przest\u0119pstwami przeciw \u015bwi\u0119to\u015bci sakrament\u00f3w pokuty i Eucharystii.<\/p>\n\n\n\n Dokumentem wykonawczym w stosunku do motu proprio \u201eSacramentorum sanctitatis tutela\u201d, jest dokument \u201eDe delictis gravioribus\u201d, podpisany 18 maja 2001 r. przez kard. Josepha Ratzingera, \u00f3wczesnego prefekta Kongregacji Nauki Wiary. Zawarto w nim przepisy proceduralne.<\/p>\n\n\n\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce za decyzj\u0105 o w\u0142\u0105czeniu wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich przez kap\u0142an\u00f3w do najci\u0119\u017cszych przest\u0119pstw kanonicznych, sta\u0142a powa\u017cna motywacja teologiczna. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma chroni\u0107 \u201edobra sobie powierzone\u201d najlepiej jak potrafi. Ochrona d\u00f3br powierzonych Ko\u015bcio\u0142owi przynale\u017cy do misji wyznaczonej mu przez Zbawiciela. Tymi dobrami s\u0105 przede wszystkim sakramenty oraz nietykalno\u015b\u0107 \u017cycia dzieci. Papie\u017c Franciszek w przem\u00f3wieniu inauguruj\u0105cym pontyfikat w uroczysto\u015b\u0107 \u015bw. J\u00f3zefa 19. marca 2013 r. przypomnia\u0142 o tym, wymieniaj\u0105c po\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych d\u00f3br wymagaj\u0105cych ochrony m. in. dzieci i m\u0142odzie\u017c, dla kt\u00f3rych wsp\u00f3lnota Ko\u015bcio\u0142a musi by\u0107 bezpiecznym \u015brodowiskiem rozwoju. Jan Pawe\u0142 II rozumia\u0142 to doskonale umieszczaj\u0105c normy chroni\u0105ce dzieci w szeregu norm, chroni\u0105cych \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 sakrament\u00f3w pokuty i eucharystii.<\/p>\n\n\n\n KAI: Czy na skutek tego dokumentu nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om w Ko\u015bciele w USA?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Od razu nie. W USA niezb\u0119dny by\u0142 jeszcze silny wstrz\u0105s spowodowany publikacjami w mediach. Do prze\u0142omu dosz\u0142o, kiedy poczynaj\u0105c od lutego 2002 r. \u201eBoston Globe\u201d publikuje szokuj\u0105ce informacje o skali wykorzystywania seksualnego przez duchownych archidiecezji bosto\u0144skiej. By\u0142 to rodzaj zapalnika, kt\u00f3ry uruchomi\u0142 \u0142a\u0144cuchow\u0105 reakcj\u0119 kolejnych ujawnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n W reakcji na to Jan Pawe\u0142 II w kwietniu 2002 r. zwo\u0142a\u0142 wszystkich kardyna\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich do Rzymu i wyg\u0142osi\u0142 do nich przem\u00f3wienie, kt\u00f3re by\u0142o pierwsz\u0105 ca\u0142o\u015bciow\u0105 analiz\u0105 problemu. Pad\u0142y w nim bardzo wa\u017cne tezy, kt\u00f3re oznacza\u0142y radykalny koniec z negacj\u0105 przest\u0119pstw lub ukrywaniem fakt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jan Pawe\u0142 II jako przyczyn\u0119 narastaj\u0105cej nieufno\u015bci do Ko\u015bcio\u0142a wskaza\u0142 nie tyle atak nieprzychylnych medi\u00f3w, co fakty jakie mia\u0142y miejsce, czyli na \u201ewielkie z\u0142o wyrz\u0105dzone przez niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cy i zakonnik\u00f3w\u201d. Co wi\u0119cej, uzna\u0142, \u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 tego z\u0142a, kt\u00f3re zrani\u0142o wielu, by\u0142 spos\u00f3b dzia\u0142ania ko\u015bcielnych prze\u0142o\u017conych. Jasno powiedzia\u0142, \u017ce \u201eludzie musz\u0105 wiedzie\u0107, \u017ce w stanie kap\u0142a\u0144skim i \u017cyciu zakonnym nie ma miejsca dla tych, kt\u00f3rzy krzywdziliby m\u0142odych\u201d. Obie cz\u0119\u015bci tego zdania s\u0105 istotne, bo po pierwsze \u201eludzie musz\u0105 wiedzie\u0107\u201d \u2013 czyli \u017ce te sprawy maj\u0105 by\u0107 za\u0142atwiane w spos\u00f3b przejrzysty a nie ukrywane \u2013 a po drugie, \u017ce w Ko\u015bciele nie mo\u017ce by\u0107 tolerancji dla krzywdzicieli dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Takie jest rozumienie zasady \u201czero tolerancji\u201d przez Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n\n\n\n W tym samym przem\u00f3wieniu Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce oczyszczenie Ko\u015bcio\u0142a nie mo\u017ce by\u0107 dokonywane z powod\u00f3w wizerunkowych. Chodzi bowiem o ewangeliczne nawr\u00f3cenie, kt\u00f3re polega, na \u201eradykalnej decyzji odwr\u00f3cenia si\u0119 od grzechu i powrotu do Boga, kt\u00f3ra si\u0119ga g\u0142\u0119bi duszy ludzkiej i mo\u017ce dokona\u0107 niezwyk\u0142ej przemiany\u201d. Wyja\u015bnia\u0142, \u017ce tak rozumiane oczyszczenie nie jest dla Ko\u015bcio\u0142a czym\u015b dowolnym: \u201eJest ono koniecznie potrzebne, je\u015bli Ko\u015bci\u00f3\u0142 chce bardziej skutecznie g\u0142osi\u0107 wyzwalaj\u0105c\u0105 moc Ewangelii Jezusa Chrystusa\u201d.<\/p>\n\n\n\n Oczyszczenie Jan Pawe\u0142 II rozumia\u0142 jako konieczny i istotny proces z punktu widzenia samej istoty misji Ko\u015bcio\u0142a, zar\u00f3wno tej do wewn\u0105trz jak i na zewn\u0105trz. By\u0142 przekonany, \u017ce tylko Ko\u015bci\u00f3\u0142 oczyszczony, Ko\u015bci\u00f3\u0142 jasno i zdecydowanie rozprawiaj\u0105cy si\u0119 z wykorzystywaniem seksualnym w swoich szeregach, \u201epomo\u017ce tak\u017ce spo\u0142ecze\u0144stwu zrozumie\u0107 trapi\u0105cy je kryzys i go przezwyci\u0119\u017cy\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n KAI: Jakie by\u0142y konsekwencje tego spotkania z ameryka\u0144skim episkopatem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Zacz\u0119to faktycznie traktowa\u0107 przest\u0119pstwa seksualne na szkod\u0119 ma\u0142oletnich zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi \u2013 a wprowadzonymi w \u201eSacramentorum sanctitatis tutela\u201d na oko\u0142o rok przed ujawnieniami \u201eBoston Globe\u201d \u2013 ko\u015bcielnymi procedurami. Zacz\u0119to os\u0105dza\u0107 je pod nadzorem Stolicy Apostolskiej.<\/p>\n\n\n\n Rozpocz\u0119to te\u017c szeroko zakrojone dzia\u0142ania prewencyjnie. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Stanach Zjednoczonych w kolejnych latach zdecydowanie postawi\u0142 na dobro i ochron\u0119 dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz zbudowa\u0142 bardzo skutecznie dzia\u0142aj\u0105cy system prewencji. Dzi\u015b mamy tam do czynienia z prewencj\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 wszystkie instytucje ko\u015bcielne i ca\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a z dzie\u0107mi lub m\u0142odzie\u017c\u0105. Zosta\u0142y wypracowane odpowiednie profesjonalne programy. W t\u0119 prac\u0119 s\u0105 systemowo w\u0142\u0105czeni rodzice i \u015bwieccy wsp\u00f3\u0142pracownicy. A przez szkolenia przesz\u0142o do tej pory ok. 5 milion\u00f3w os\u00f3b uczestnicz\u0105cych czynnie w misji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz tego Episkopat USA zleci\u0142 niezale\u017cnej instytucji badawczej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 skali wykorzystywania seksualnego ma\u0142oletnich na przestrzeni 52 lat: od 1950 do 2002 r. Uczestniczy\u0142o w tych badaniach 97% wszystkich jurysdykcji diecezjalnych i zakonnych. Przeanalizowano r\u00f3wnie\u017c przyczyny i czynniki ryzyka. Stworzono te\u017c skuteczne programy skierowane do sprawc\u00f3w, maj\u0105ce za cel, aby wi\u0119cej nikogo nie krzywdzili. Wprowadzono coroczny centralny audyt wszystkich jurysdykcji diecezjalnych, weryfikuj\u0105cy na bie\u017c\u0105co wype\u0142nianie postanowie\u0144 \u201eKarty ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d i realizacj\u0119 przyj\u0119tych norm. Dane wskazuj\u0105, \u017ce ten wysi\u0142ek przynosi spodziewane owoce.<\/p>\n\n\n\n Niestety Ko\u015bci\u00f3\u0142 w USA nie wyci\u0105gn\u0105\u0142 odpowiednich konsekwencji z drugiego elementu diagnozy Jana Paw\u0142a II i nie dokona\u0142 rozliczenia tych ko\u015bcielnych prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3rzy pope\u0142nili ra\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy. St\u0105d druga ostra faza kryzysu na tle pedofilskim w Stanach Zjednoczonych wybuch\u0142a w 2018 r., kiedy Wielka Rada Przysi\u0119g\u0142ych Pensylwanii opublikowa\u0142a raport z analizy dokument\u00f3w kurialnych sze\u015bciu diecezji tego stanu i ujawni\u0142a jak dzia\u0142ali biskupi oraz ich kurie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kryzysu nie da si\u0119 za\u017cegna\u0107 bez rozwi\u0105zania problemu ra\u017c\u0105cych zaniedba\u0144 ze strony biskup\u00f3w. Tym bardziej, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich zrobili \u201ckariery\u201d w Ko\u015bciele w USA. A prawie \u017caden nie poni\u00f3s\u0142 konsekwencji z powodu swych ra\u017c\u0105cych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Inaczej by\u0142o w Irlandii, gdzie Stolica Apostolska za pontyfikatu Benedykta XVI przeprowadzi\u0142a wizytacje w diecezjach. Dzi\u015b nie ma tam ju\u017c u steru \u017cadnego biskupa z okresu ujawnie\u0144. Ostatni musia\u0142 ust\u0105pi\u0107 bodaj\u017ce w 2008 r.<\/p>\n\n\n\n KAI: Jan Pawe\u0142 II zbyt ufa\u0142 biskupom? Wierzy\u0142, \u017ce uczciwie zajm\u0105 si\u0119 tymi sprawami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Jan Pawe\u0142 II musia\u0142 mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie do dzia\u0142a\u0144 biskup\u00f3w, skoro zdecydowa\u0142, \u017ce ostateczny g\u0142os w os\u0105dzaniu spraw zawi\u0105zanych z wykorzystywaniem seksualnym ma\u0142oletnich ma Stolica Apostolska. Poddanie tych spraw bezpo\u015bredniemu nadzorowi Kongregacji Nauki Wiary by\u0142o z jego strony swoistym votum nieufno\u015bci do zdolno\u015bci episkopat\u00f3w lokalnych \u2013 w zakresie samodzielnej i prawid\u0142owej odpowiedzi na kryzys. A je\u015bli nie votum nieufno\u015bci, to przynajmniej konstatacj\u0105, \u017ce sobie z kryzysem nie radz\u0105.<\/p>\n\n\n\n KAI: Wynika z tego, \u017ce Jan Pawe\u0142 II u\u015bwiadomiwszy sobie skal\u0119 problemu, robi\u0142 wszystko, aby po\u0142o\u017cy\u0107 mu tam\u0119. Dlaczego wi\u0119c jest tyle zarzut\u00f3w medialnych, \u017ce rzekomo zamiata\u0142 te sprawy pod dywan?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 Nie s\u0105 to zarzuty prawdziwe. Aczkolwiek trzeba powiedzie\u0107, \u017ce wydanie tych dokument\u00f3w \u2013 a nawet podporz\u0105dkowanie wszystkich spraw Kongregacji Nauki Wiary \u2013 nie rozwi\u0105zywa\u0142o do ko\u0144ca sprawy, a stanowi\u0142o tylko punkt wyj\u015bcia. Stolica Apostolska zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 z braku jedno\u015bci na tym tle po\u015br\u00f3d biskup\u00f3w w r\u00f3\u017cnych krajach, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wielu nie przyjmowa\u0142o problemu do wiadomo\u015bci i stara\u0142o si\u0119 go faktycznie \u201ezamie\u015b\u0107 pod dywan\u201d.<\/p>\n\n\n\n KAI: A czy kwestia \u2013 braku rozliczania ko\u015bcielnych prze\u0142o\u017conych \u2013 nie rzuca cienia na samego Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry mo\u017ce okaza\u0142 si\u0119 zbyt tolerancyjny dla \u201ebraci w biskupstwie\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce Jan Pawe\u0142 II wiedzia\u0142 o zaniedbaniach prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych. Zdiagnozowa\u0142 je bowiem do\u015b\u0107 precyzyjnie w kwietniu 2002 r. w przem\u00f3wieniu do kardyna\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich wyg\u0142oszonym po ujawnieniach w Bostonie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \u201cwielu czuje si\u0119 zranionych tym, jak dzia\u0142ali prze\u0142o\u017ceni ko\u015bcielni\u201d. Przypuszczam, \u017ce nie mia\u0142 jednak wiedzy precyzyjnej, dotycz\u0105cej konkretnych biskup\u00f3w oraz skali i rodzaju ich zaniedba\u0144. Tak\u0105 wiedz\u0119 m\u00f3g\u0142by mie\u0107, gdyby zosta\u0142y przeprowadzone wizytacje apostolskie na miejscu, a nie by\u0142o odpowiednich struktur do ich przeprowadzenia. Watykan po prostu nie by\u0142 przygotowany na tak wielowymiarowy kryzys i nie mia\u0142 odpowiedniego aparatu, by takie wizytacje przeprowadzi\u0107 na szersz\u0105 skal\u0119. Rozpoznanie ze strony Jana Paw\u0142a II nie bazowa\u0142o wi\u0119c na znajomo\u015bci wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, bo takich informacji papie\u017c nie posiada\u0142. Pomimo to Jan Pawe\u0142 II jasno zdefiniowa\u0142 ten problem na podstawie informacji, jakimi dysponowa\u0142 i podj\u0105\u0142 nowe, radykalne \u015brodki s\u0142u\u017c\u0105ce jego rozwi\u0105zaniu.<\/p>\n\n\n\n Dzisiaj \u2013 je\u015bli chodzi o biskup\u00f3w i innych wy\u017cszych prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych \u2013 Stolica Apostolska ma instrument prawny wprowadzony przez motu proprio papie\u017ca Franciszka \u201cVos estis lux mundi\u201d. Na jego podstawie wierni \u015bwieccy i duchowni mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 doniesienia o ra\u017c\u0105cych zaniedbaniach biskup\u00f3w za po\u015brednictwem nuncjuszy lub metropolit\u00f3w. Natomiast Jan Pawe\u0142 II podejmuj\u0105c w roku 2001 decyzj\u0119 o kontroli ze strony Stolicy Apostolskiej wszystkich kanonicznych post\u0119powa\u0144 w sprawach oskar\u017ce\u0144 o wykorzystywanie seksualne ma\u0142oletnich zg\u0142oszonych w Ko\u015bcio\u0142ach lokalnych, otworzy\u0142 w ten spos\u00f3b drog\u0119 do poci\u0105gania do odpowiedzialno\u015bci r\u00f3wnie\u017c prze\u0142o\u017conych ko\u015bcielnych za ich ra\u017c\u0105ce zaniedbania, za kt\u00f3re dzisiaj grozi im kara a\u017c do usuni\u0119cia z urz\u0119du w\u0142\u0105cznie. Franciszek idzie konsekwentnie drog\u0105 wyznaczon\u0105 przez Jana Paw\u0142a II, uzupe\u0142niaj\u0105c j\u0105 o kolejne, niezb\u0119dne elementy.<\/p>\n\n\n\n