PRZEMÓWIENIE JEGO ŚWIĄTOBLIWOŚCI PAPIEŻA LEONA XIV
DO UCZESTNIKÓW ZGROMADZENIA PLENARNEGO
PAPIESKIEJ KOMISJI DS. OCHRONY MAŁOLETNICH
Aula Konsystorza
Poniedziałek, 16 marca 2026 r.
W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
Pokój z wami.
Drodzy Bracia i Siostry, witajcie!
Jest mi bardzo miło przywitać was wszystkich dzisiaj, gdy zgromadziliście się na waszym Zgromadzeniu Plenarnym. W sposób szczególny dziękuję arcybiskupowi Thibault Verny, przewodniczącemu Komisji, za jego kierownictwo i oddanie. Dziękuję również sekretarzowi, biskupowi Luisowi Manuelowi Alí Herrerze, za jego ofiarną służbę, a także zastępcy sekretarza, dr Teresie Morris Kettelkamp, za jej cenny wkład w prace Komisji. Wyrażam również wdzięczność wam wszystkim – członkom i współpracownikom – za waszą służbę Kościołowi poprzez ochronę dzieci, dorastającej młodzieży oraz osób znajdujących się w sytuacjach szczególnej bezbronności. Jest to posługa wymagająca, niekiedy cicha, często ciężka, ale niezbędna dla życia Kościoła i dla budowania autentycznej kultury opieki.
Mój czcigodny poprzednik, papież Franciszek, chciał na stałe włączyć waszą posługę w struktury Kurii Rzymskiej, aby przypomnieć całemu Kościołowi, że zapobieganie wykorzystywaniu nie jest zadaniem opcjonalnym, lecz konstytutywnym wymiarem misji Kościoła. Od chwili mojego wyboru z wielkim pokrzepieniem obserwuję dialog, jaki rozwijacie z Sekcją Dyscyplinarną Dykasterii Nauki Wiary. W ten sposób osiągacie zamierzony cel: aby prewencja – będąca waszą odpowiedzialnością – oraz czujna dyscyplina sprawowana przez tę Dykasterię spotykały się w rzeczywistym i skutecznym współdziałaniu.
Waszą misją jest pomagać w tym, aby zapobiegano wykorzystywaniu. Jednak prewencja nigdy nie sprowadza się jedynie do zbioru protokołów czy procedur. Chodzi o to, by pomagać kształtować w całym Kościele kulturę opieki, w której ochrona małoletnich i osób znajdujących się w sytuacjach szczególnej bezbronności nie jest postrzegana jako obowiązek narzucony z zewnątrz, lecz jako naturalny wyraz wiary. Domaga się to zatem wejścia na drogę nawrócenia, na której cierpienia innych są słyszane i poruszają nas do działania. W tym względzie doświadczenia ofiar i osób, które przeżyły krzywdę, stanowią istotne punkty odniesienia. Choć niewątpliwie są one bolesne i trudne do słuchania, to właśnie te doświadczenia z mocą wydobywają na światło dzienne prawdę i uczą nas pokory, gdy staramy się nieść pomoc ofiarom i osobom, które przeżyły krzywdę. Zarazem właśnie uznanie bólu, który został zadany, otwiera wiarygodną drogę nadziei i odnowy.
Innym ważnym elementem waszej posługi jest przyjęcie podejścia interdyscyplinarnego i systematycznego. Jako część Kurii Rzymskiej, w ramach Dykasterii Nauki Wiary, pełnicie jasno określoną rolę, która stawia was w dialogu z dykasteriami i innymi instytucjami sprawującymi odpowiedzialność w różnych obszarach związanych z ochroną. Oczekuję, że będziecie nadal rozwijać jeszcze ściślejszą współpracę z nimi, aby mogły wzbogacać waszą pracę swoją wiedzą. Zarazem one same mogą zostać wzbogacone doświadczeniem, jakie Komisja zdobyła w ciągu tych jedenastu lat posługi, szczególnie dzięki uważnemu i szczeremu słuchaniu, jakie ofiarujecie ofiarom, osobom, które przeżyły krzywdę, oraz ich rodzinom. W tym kontekście Roczny Raport Komisji jest narzędziem o wielkim znaczeniu. Stanowi on ćwiczenie w prawdzie i odpowiedzialności, a zarazem w nadziei i roztropności, które muszą iść w parze dla dobra Kościoła. Nadzieja chroni nas przed uleganiem zniechęceniu; roztropność zaś strzeże nas przed improwizacją i powierzchownością w podejmowaniu zapobiegania wykorzystywaniu.
Ordynariusze i Wyżsi Przełożeni również mają własną odpowiedzialność, której nie mogą delegować. Słuchanie pokrzywdzonych i towarzyszenie im musi znaleźć konkretny wyraz w każdej wspólnocie i instytucji kościelnej. Zachęcam was, abyście nadal służyli im pomocą, tak by żadna wspólnota w Kościele nie czuła się w tym zadaniu osamotniona. Rzeczywiście, pomoc, jakiej udzielacie poprzez Inicjatywę Memorare, jest bezcenna. Wspieranie Kościołów lokalnych, zwłaszcza tam, gdzie brakuje środków lub kompetencji, oznacza nadawanie konkretnego wyrazu solidarności kościelnej. Oczekuję, że w waszym trzecim Raporcie Rocznym znajdę dalsze informacje zarówno o już dokonanych i budzących nadzieję postępach, jak i o obszarach, które wciąż wymagają dalszego rozwoju.
Zaangażowanie Komisji w życie Kościoła na wszystkich poziomach, we współpracy z ofiarami, osobami, które doświadczyły krzywdy, ich rodzinami, a także z partnerami społeczeństwa obywatelskiego, skłoniło was do pogłębienia refleksji nad dwoma szybko rozwijającymi się obszarami ochrony: nad pojęciem szczególnej bezbronności w kontekście wykorzystania oraz nad zapobieganiem wykorzystywaniu małoletnich, jakie ma miejsce w przestrzeni cyfrowej z udziałem technologii. Odczytując te „znaki czasu”, pomagacie Kościołowi z odwagą podejmować wyzwania związane z ochroną oraz odpowiadać na nie z duszpasterską jasnością i odnową struktur. Znajduje to już konkretny wyraz w opracowywaniu uniwersalnych ram dla wytycznych. Oczekuję na ostateczną propozycję, która po odpowiednim jej przestudiowaniu będzie mogła być opublikowana.
Drodzy Przyjaciele, wszystkie wasze wysiłki ukazują, że wasza misja nie polega jedynie na ustanowieniu formalnego procesu, lecz jest znakiem komunii i współodpowiedzialności. Zanim zakończę, pozwólcie mi raz jeszcze podkreślić, że ochrona małoletnich i osób znajdujących się w sytuacjach szczególnej bezbronności nie jest odrębną dziedziną życia kościelnego, lecz wymiarem przenikającym duszpasterstwo, formację, rządzenie i dyscyplinę. Każdy krok naprzód na tej drodze jest krokiem ku Chrystusowi i ku Kościołowi bardziej ewangelicznemu i autentycznemu.
Zawierzam waszą posługę pełnemu miłości wstawiennictwu Maryi, Matki Kościoła, i z serca udzielam wam mojego Apostolskiego Błogosławieństwa jako zadatku mądrości i pokoju w naszym Panu Jezusie Chrystusie.
Dziękuję,
Leon XIV, 16.03.2026
(opr. AŻ)